Thursday, 23 November 2017

د چین د پرمختګ او بهرنۍ تګلارې په اړه بحثونه

Written by  Published in ژباړې او څېړنې Sunday, 12 June 2016 15:59
Rate this item
(0 votes)

شه (Shi/势):

د چینايي کتلور د هر اړخیزه فکر او د بدلون د فلسفې بنیاد دا دی چې دوي کله هم په نړېواله ستراتیژۍ غور کوي نو د شه (Shi/势) په پام کې نیول د دوي مرکزي نقطه وي. چین چې کله هم د کوم ځانګړي حالت او د هغه د ذاتي وړتیا په اړه سوچ کوي نو دوي تر بل هرڅه زیات په «لوي انځور» زیات ټینګار لري. لکه څرنګه چې مو په نورو بحثونو کې هم ولیدل، تر هغه چې نړیوالو اړیکو خبره کېږي نو شه (Shi/势) د نړیوال وضعیت ته په کتو سره له دوه مهمو نقطو څخه بحث کوي (۱) ټاکل شوې ځانګړنې (۲) د نړیوال واک جوړښت

د ټاکل شوو ځانګړنو سم درک او پېژندنه زمونږ موضوع ښه پسې روښانه کوي یانې دا په ګوته کوي چې د چینایانو نړۍ لید څرنګه دی.  چین د ۱۹۷۹م کال نه را پدېخوا د خپلو ټاکل شوو ځانګړنو له امله په نړیواله ټولنه کې کومه غټه حصه او برخه نه ده اخیستې، بلکه یوه داسې تګلاره يي غوره کړې ده چې نورو انقلابونو او جنګونو ته ضرورت نشته دی، البته یواځې سوله او پرمختګ ته ضرورت دی.

 

د چینايي سیاسي شنونکو او بهرني سیاست وضع کوونکو لخوا په ننې دور کې د چین ټاکل شوي ځانګړنې په ګوته کول او پېژندنه يي یو خورا مهمه مسله ده. په چین کې د بهرني سیاست په اړه ټول بحثونه په دې راڅرخي چې د اوسني نړیوال نظام ماهیت څه ډول دی او په ځانګړي توګه د چین او د اوسني نړیوال سیستم ترمینځ د اړیکو بهیر په څه ډول دی؟  ټاکل شوې/مشخص شوې ځانګړنې هغه څه دي چې مونږ سره د چین د بهرني سیاست کې د تغیر او بدلون او د چینایانو لخوا د نړیوال سیستم په درک کولو کې مرسته کولاې شي.

ګواجي ګه جیو (国际格局) یا نړیوال سیستم جوړښت د چینایانو د نړیوال واک په جوړښت د ارزونې په اړه بحث کوي. دا یوه بله مهمه موضوع ده چې د چینايي شننونکي نړیوال وضعیت ته په کتو سره د چین بهرنې سیاست ترتیبوي. د نوولسمې پېړۍ په منځنیو کې چین په ختیځه اسیا کې د خپل نرم قدرت (سافټ پاور) له لارې د خپل سیاسي نفوذ لاندې راوستلې وه او دغه سیمه کې دوي مرکزي رول لوباوه، مګر  په کال ۱۸۴۰م کې لویديځۍ نړۍ د ملکونو سره  د مقابلې  او د هغوي د لاسوهنې په نتیجه کې دوي دغه مرکزي رول له لاسه ورکړو.

چین د ۱۰۰ کلونو اوږدو کړاوونو او اوږدې مستعمرې وروستو د خاورې حاکمیت ته په ستر ارزښت قایل دي. دوي د اوږدې مبارزې څخه زده کړه وکړه چې «د وروستو پاتې قومونه همېش د زورورو د استعمار ښکار ګرځي»، د د ټولو ترخو تجربو څخه د زده کړې په نتیجه کې چین د سافټ پاور څخه د هارډ پاور په لور رهي شو. د چین بهرنۍ پالیسي د نړیوال واک د جوړښت په اړه ډېر حساس دی. د چین بهرنۍ پالیسي د اوسني نړیوال قدرتونو باندې راڅرخي او چینايي شنونکي دغه موضوع د څیړني لاندې نیولې ده.

شه (Shi/势) مفهوم په اصل کې د نړۍ د نظم په اړه د چین د تشویش انعکاس کوي، همدا وجه ده چې چین شه (Shi/势) په رڼا کې خپلې واړه لنډ مهالې او اوږد مهالې پالیسۍ ترتیبوي. هغه مهمې نقطې چې چین يي د نړیوالې پالیسۍ د جوړولو پر وخت د شه (Shi/势) په رڼا کې کوي عبارت دي له: استعماري قدرت څوک دی؟ ایا اوسنې نړیوال واک جوړښت خو به د چین د ګټو په مخ کې خنډ نه اچوي؟ ایا دوي کولاې شي چې نړیوال امنیت او ثبات ټینګ کړي؟ د پراخو ګټو او پرمختیا بهیر څه دی؟

د دغو پوښتنو سمه ارزونه او د دې په رڼا کې سم قضاوت د نړۍ په روان حالت کې کولاې شي چې یو هېواد د پراخ نفوذ درلودونکی شي. د شه (Shi/势) په مفهوم کې یو بل مهم نظر د (顺势而为) شامل دی یانې مطلب دا چې «عمومي تمایلات او هڅې په پام کې نیول او د هغه مطابق کارونه پرمخ وړل»

د بحثونو دغه لړۍ په شه (Shi/势) راڅرخي چې چین نړیوال واک ویش ته په کوم نظر ګوري، په ځانګړي ډول امریکا، اروپا او په سیمه کې د نوو راټوکېدونکو قدرتونو ته.

نور بیا.........

 

Read 3756 times

Leave a comment

  • JamesMaw
    JamesMaw
    Wednesday, 22 November 2017 01:05

    cialis for sale in usa
    cialis prices
    order cialis canada
    cialis price
    buy cialis in canada online

    Report
  • BerthaEmody
    BerthaEmody
    Tuesday, 21 November 2017 20:58

    quick cash funding
    payday loans calgary
    money lenders
    secured loans bad credit
    easy loans online
    tribal loans
    cash advance lenders

    Report
  • AndrewTib
    AndrewTib
    Tuesday, 21 November 2017 09:31

    the cheapest generic cialis
    cheap cialis online
    cialis pills color
    cialis prices
    cheap cialis paypal

    Report
  • DavidHauro
    DavidHauro
    Tuesday, 21 November 2017 00:13

    what are cialis pills
    cialis cheap
    buy cialis with money order
    cialis prices
    where to order cialis online

    Report
  • ErickWhowl
    ErickWhowl
    Monday, 20 November 2017 22:37

    brand cialis for sale
    cialis cost
    cialis discount online
    cialis prices
    cialis cheap india

    Report
  • Snezhanamelia
    Snezhanamelia
    Monday, 20 November 2017 21:16

    viagra in polen kaufen preis

    http://buyviagralkq.com/ - viagra cheap

    buy generic viagra

    holland apotheke viagra

    Report
  • ErickWhowl
    ErickWhowl
    Monday, 20 November 2017 20:58

    cheap cialis brand
    cialis cheap
    ambien cialis eteamz.active.com generic link order
    cheap cialis
    cheapest cialis on the internet

    Report
  • MatthewFet
    MatthewFet
    Monday, 20 November 2017 04:58

    best viagra prices 100mg
    viagra without a prescription
    viagra generico non funziona
    viagra without a doctor's prescription
    price comparison between viagra cialis

    Report
  • Robertcaure
    Robertcaure
    Monday, 20 November 2017 01:38

    viagra farmacie online
    viagra without doctor
    where to buy viagra in india
    viagra without a doctor
    price of viagra in uk

    Report
  • Igormelia
    Igormelia
    Sunday, 19 November 2017 15:24

    cialismg vente en ligne

    generic cialis online

    generic cialis

    propecia precio cialis levitra

    Report

Joomla Template Developer
Joomla Template Developer

Custom Joomla Templates
Custom Joomla Extensions

Instant WordPress Themes
Instant WordPress Themes