Saturday, 25 November 2017

په افغانستان کښې د سیاسي ګوندونو تشه

Written by  Published in لیدلورئ Friday, 04 October 2013 15:13
Rate this item
(0 votes)

په افغانستان کښې د ګوندي سیاست دود ښه تېره نۀ لري. ځکه چي په تاریخي توګه په افغانستان کښې د سرکار لخوا

هر وخت ګوندونؤ او ګوندي مشرانؤ ته د شک په سترګه کتل شوي دي او ډېرو وختونو کښې ځورول شوي او وژل شوي هم دي. په هیواد کښې د سیاسي ناخوالؤ او نورینونؤ له غټو لاملونؤ یو لامل همد دا د سیاسي ګوندونؤ تشه ده.

د درې لسیزې جګړې په ګډوډیؤ کښې د افغاني ټؤلنې او دولت اډاڼې بنسټونه و لړزېدل. په هیواد کښې چي سیاسي ګوندونؤ کوم لنډ او کمکی پرمختګ کړی ؤ هغه هم په شا تمبول شؤ او یا په ټپه ودرول شؤ. سیکولر، ملي او ازادي پلوه ګوندونه له پښؤ و غورځول شول، مشران یې و ترهول شول، ووژول شول او نؤر غړي یې تیت او خوارۀ وارۀ شول. د ښي اړخ ګوندونؤ د سیاست په جنګي بڼه غوره کړه او مشران یې جنګسالاران شول. پایله دا شوه چي هیواد کښې د یوه ستره تشه پیدا شوه.

نن په افغانستان کښې بېرته د دولت رغونې (state  building) چي کوم بهیر پیل شوی دی په هغۀ کښې نؤرؤ برخؤ ته لږ و ډېر پام شته او کار هم ورباندي روان دی؛ لکه ملي اوردو، پولیس، ښؤونه او روزنه او داسي نؤر... مګر ترڅؤ چي په هیواد کښې داسي ګوندونه نۀ وي جوړ شوي چي اولس ته د منلؤ وړ وي تر هغؤ به نؤر ټول بهیرونه بریالي نۀ شي.

نن د هیواد اولسمشر د یو سیاسي ګوند استازیتؤب نۀ کوي. کابینه هم د یوۀ ګوند غړیتوب نۀ بلکې په لسګونؤ د داسي  وړؤ ډلؤ ټپلؤ استازیتوب چی بل هر ډول نوم خو ورکېدلای شي مګر سیاسي ورته ویلای نۀ شو. همدغه ورځ د پارلیمان ده چي تر اوسه یې لا سیاسي بڼه نه ده غوره کړې بلکې د یوې داسي جرګې رنګ لري چرته چي د پرګنؤ سپینږیري رایوځای شوي وي.

د سیاسي ګوندونؤ د تشې یوه بله نخښه دا ده چي تر اوسه په افغانستان کښې دا نۀ شوه څرګنده چي څؤک په واکمن سرکار کښې دي او څؤک په اپؤټون کښې. هر څؤک هرچېرته شته. هسې خو په شمېر او په نامۀ د سیاسي ګوندونؤ شمېره تر سلګونو هم اوړي. یوه بېلګه یې موږ اوس اوس د اولسمشرۍ په ټاکنؤ کښې ولیدله چي د سترګؤ په رپ کښې په لسګونؤ داسي کسان راپیدا شول چي د افغانستان اولس پرې باور وکوي او اولسمشر یې کي. مګر کله چي ورته جوته شوله چي په ډېره بد تؤګه ناکام شول نو داسي د رسنیو او اولس له سترګو الونیا شول چي بیا چا په دا نیژدې اوېجې و نۀ لیدل.

د سیاسي ګوندونؤ د تشې یوه بله بېلګه د شمالي ټلوالې هغه رول دی چي دوی یې په هیواد کښې د اپوټون په توګه لوبوي. ریښتیا خو دا دي چي ټلواله نۀ سیاسي ګوند دی او نۀ اپوټون(opposition). دا هر چا ته څرګنده ده او اړتیا نشته چي ډېر ورباندي وغږیږو.

که موږ د افغانستان اوسني سیاسي بهیر ت وګورو نؤ په زموږ د هیواد سیاسي لېمون (نظر) لرونکي کسان په دوؤ غټو برخو پله وېشلي دي: (۱) د ښی اړخ، ساتنپاله(conservative)  او ديني ډلې، (۲) سیکولر او ازادي پلوه ګوندونه. کوم کسان چي د سیاسي چورت په دغؤ دوؤ غټؤ سیمؤ کښې د هیواد ګټې لټول غواړي هغوی ته په کار ده چي نؤر نؤ له وړؤ وړؤ ډلؤ او ټولیؤ تېر شي او د ټؤل هیواد په کچه سم سیاسي ګوندونه جوړ کي چي د اولس استازیتؤب وکوي. کېدلای شي چي ګانده په هیواد کښې دوؤ تکړه ګوندونؤ ته لاره هواره شي. ځکه د اولسواکیو لپاره د دوؤ تکړه ګوندونؤ شته والی ډېر اړین دی.

 

موږ ډېر وخت هم نۀ لرو ځکه چي پارلیماني ټاکنې خو بېخي به سر راغلې دي او درې نیم کاله وروسته به بیا د اولسمشرۍ ټاکنې وي. نؤر په افغانستان کښې پکار ده چي ټاکنې ناسیاسي نۀ وي. که اوس هم موږ غښتلي سیاسي ګوندونه جوړ نۀ کو نؤ د افغانستان ملي اوردو ورځ په ورځ تکړه کیږي . خدا دي نۀ کوي چي د درېیمې نړۍ د نؤرؤ هیوادونو په شان په افغانستان کښې هم سیاسي ګوندونه ناکام شي او په پای کښې د اولسواکۍ په ځای پوځواکي په هیواد برلاسې شي. که داسي وشي دا به یوه ستر ناورین وي او ګانده کول به کله هم موږ و نۀ بخښي.

Read 1145 times Last modified on Friday, 04 October 2013 15:17

Leave a comment

Joomla Template Developer
Joomla Template Developer

Custom Joomla Templates
Custom Joomla Extensions

Instant WordPress Themes
Instant WordPress Themes