Tuesday, 17 October 2017

عبدالرحيم مندوخېل يو سترګور سياستوال

Written by  بارکوال مياخېل Published in لیکنې Monday, 22 May 2017 09:08
Rate this item
(0 votes)

د نړۍ د ډېرو لويو سياستوالو او انقلابي رهبرانو غوندې ارواښاد عبدالرحيم مندوخېل هم يو هغه سياسي رهبر او لارښود وو، چې نه يواځې يې له ځوانۍ تر مرګه په عملي سياست کې فعاله ونډه واخيسته، بلکې ورسره يې د خپل ګوند او د قام د ځوانانو د سياسي او تاريخي پوهې د زياتولو لپاره له قلمه هم کار واخيست او ډېر څه يې وليکل، ده تر ډېره د خپلې خاورې د هغې زمانې تاريخي پېښې وڅېړلې، چې انګرېزانو هند تر خپلې ولکې لاندې راوستى وو او په دې ترڅ کې يې د افغانانو خاوره د «ګندمک» او «ډيورنډ» په تړونونو سره ووېشله او لا ډېره شديده اړتيا وه چې ده بايد له ١٩٤٧م کاله را وروسته- چې د پښتنو د ناورين پيلامه ده- بيا تر اوسه پورې په پاکستان کې د پښتنو د ژوند په اړه ژوره سياسي څېړنه کړې واى او څه چې ده پخپلو سترګو ليدلي، هغه يې د خپل «ژوندليک» په بڼه ليکلي واى، چې د قام ځوانانو او نويو سياستوالو ورڅخه د سبا ورځې لپاره رڼا اخيستې واى، خو ژوند ورسره وفا ونه کړه او په داسې وخت کې يې له نړۍ سترګې پټې کړې، چې د قامي سياست او تاريخ ډېر نيمګړي څپرکي لا ورته پاته وو، چې بايد بشپړ يې کړي.

د خپلې خبريالۍ په تېرو يوولسو کلونو کې مې له محترم رحيم صاحب سره په لسګونو ناستې شوې دي، چې پر سياسي حالاتو مې ورسره مرکې کړي او تر څنګ مې ورسره د پښتنو پر تاريخ او ادب باندې د خبرو نوبت هم تر لاسه کړى دى. ښه په ياد دي چې ما په ٢٠٠٧م کال کې له ازادي راډيو سره کار پيل کړ، په هماغه لومړي کال مې يوه تفصيلي مرکه له رحيم صاحب سره وکړه او بيا مې تر هغه وروسته په وار- وار ورسره مرکې کړې دي. زما نه يادېږي چې ده دي کله هم د ځينو سياستوال غوندې راته له مرکې انکار يا عذر کړى وي. هر ځل به مو چې مرکه پاى ته و رسوله، بيا به يې پر ادب خبرې راسره پيل کړې او د نويو چاپ شويو کتابونو پوښتنه به يې کوله. ما به چې د خپل کوم چاپ شوي کتاب زېرى پر وکړ، په خپل ځانګړي مهربانه انداز به يې ويل «ډېر ښه ډېر افرين همت کوئ»، زه فکر کوم رحيم صاحب د هر انقلابي رهبر غوندې په دې تر بل عام سياستوال ډېر ښه پوهېده، چې د قام د ويښتيا لپاره ملي ادب او ملي سياست دواړه بايد څنګ پر څنګ کار وکړي او د استعمار په چپلاخه وهل شوى ولس له غلامانه ذهنيتونو را وباسي.
د کوزې پښتونخوا پښتانه چې شاوخوا يوسل څلرويشت کاله پخوا له خپلې مورنۍ خاورې را بېل کړل شول، بيا يې په ذهني، ژبني او کلتوري لحاظ هم له خپلې خاورې او وينې د پرېکون لپاره پرلپسې هڅې وشوې، انګرېزانو په بريتانوي هند کې دوى پخپله مورنۍ ژبه له زدکړو بې برخې کړل او بيا پاکستان هم هماغسې تګلارې ته دوام ورکړ او پخپلو نصابي او تاريخي کتابونو کې يې داسې مواد شامل کړ، چې د ډيورنډ په کرښه را بېل شوي پښتانه ځانونه افغانان ونه ګڼي، خو دا چې لا تر اوسه هم د دوى دا دسيسه سر ته نه ده رسېدلې، بلکې له ناکامۍ سره مخامخ شوې ده، په دې کې لوى لاس د پښتنو د ملتپالو سياسي مشرانو دى، چې ارواښاد عبدالرحيم مندوخېل يې د سر په کسانو کې راځي. اوس د دې سيمې هر سړى- که سياست کوي که نه- په دې پوه دي چې هر پښتون افغان دى او دا شعور تر ډېره دې پر افغانيت مين سترګور مؤرخ ورکړ. هغه پوهېده چې استعمار يې قام په دې توګه له خپلې اصلي ريښې داسې را بېلول غواړي، چې بيا نه يواځې بيرته د مخ ور اړولو او ورسره د پيوندېدو فکر ونه کړي، بلکې هغوى يو بېل نس او بېل خلک وګڼي، خو عبدالرحيم مندوخېل او ملګرو يې د خپل ګوند په لږو وسايلو د يوه فعال رياست دا دسيسې پخپل ژوندي سياست ناکامه کړې او پخپلو دغو هڅو يې د محکومو پښتنو د مورنۍ مينې فکري او ذهني ريښې يې بيرته له خپلې خاورې مور سره پيوند کړې.
د ښاغلي عبدالرحيم مندوخېل يو بل رهبرانه خاصيت دا وو، چې تل يې د خپل قامي سياست په لاره کې د داخلي او کورنيو جګړو د له منځه وړلو هڅه کړې او د هر ډول سياسي تربورګلويو مخه يې نيولې ده، ځکه چې هغه دا بصيرت درلود چې که پخپل مزل کې له يوه بل سره منګولې لګوو يا د خلکو د ښکنځاوو ځواب ورکوو، نو دا مو منزل ته د رسېدو په لاره کې خنډ جوړېږي. ما دوه درې واره ليدلى چې ځينو کسانو به د ده په مخ کې د پښتون ملتپال سياست تېرې نيمګړتياوې بيانولې او پړه به يې د قامي تحريک پر ځينو مشرانو ور اچوله، نو ده به کلک مخالفت ورسره وکړ او هغه کس ته به يې اجازه ور نه کړه، چې په هسې نيوکو سره ځوانان له خپل قامي سياسي تحريکه زړه توري کړي. ناهيلي او مايوسي خو د ده په سريښت کې نه وه، کله چې به هم په مجلسونو کې ځوانانو د پښتنو پر بدو حالاتو پوښتنه ځنې وکړه، نو ډېر په سړه سينه به يې ځواب ورکړ او ورته ويل به يې «داسې حالات پر ولسونو راځي، اخير به دا تيارې ختمېږي»، د پوښتنې ځواب به يې تحميلوونکى نه وو، بلکې د وړانديز او تجزيې بڼه به يې لرله او هره پېښه به يې د تاريخ په تناظر کې داسې وڅېړله، چې هر چاته به يې سبب روښانه شو، د خبرو انداز يې ورو خو عالمانه وو، چې اوس ډېرو سياستوالو د ده د خبرو انداز خپل کړى دى.
د پښتنو په قامي سياسي تحريک کې که د کتاب لوستلو روايت ته ځير شو او د ځوانانو د فکري روزنې اړخ ته پام وکړو، نو ارواښاد ساييں کمال خان شېرانى او ارواښاد عبدالرحيم مندوخېل يې د سر په کسانو کې راځي، چې د پاکستان پر مارشلايي بنديزونو برسېره يې زرګونه ځوانان پخپلو محدودو هڅو له خپل قام، ژبې، کلچر او تاريخ سره داسې وتړل، چې بيا بل هيڅ رياستي جبر ځنې بېل نه کړل. يوې خواته د پاکستان بېلابېلو رياستي ادارو، تعليمي نصاب او مېډيا پکې د خلکو د غيرسياسي کولو او په قبيلويت کې د ساتلو لپاره ګړندۍ هڅې وکړې او لا يې کوي، خو بلې خواته دغه څو شخصيتونه وو چې د خپل وېشلي قام د يووالي او د قامي شعور لپاره يې عملي او فکري مبارزه کوله او نن چې په لر و بر کې څه نه څه مشالونه بل دي، دا د همدوى د ويښ سياست برکت دى. دوى دواړو خپل ليکلي «ژوندليکونه» پرېنښول، خو د دوى ژوند په دې محکومه خاوره کې نه يواځې د پښتنو، بلکې د نورو مظلومو قومونو لپاره هم ويړ کتاب دى، چې هره پاڼه يې د قام، ولس او ژبې لپاره له د ستړي کېدونکيو مبارزو، خواريو او قربانيو له تذکرو ډکه ده. دا کتاب لوستل غواړي او له دې کتابه د خپلې خاورې، ژبې، کلچر او تاريخ د بقا لپاره رڼا اخيستل غواړي او د دوى د روح تسکين بې له دې په بل څه کېداى هم نه شي.
 

 

Read 2679 times

Leave a comment

  • Ronaldhomma
    Ronaldhomma
    Monday, 16 October 2017 12:29

    buy cialis from canada
    generic cialis 2017
    cheapest cialis no prescription
    generic cialis 2017
    cheap cialis overnight

    Report
  • DavidNig
    DavidNig
    Sunday, 15 October 2017 23:16

    buy cialis in canada online
    canadian cialis
    should buy cialis online
    cialis tablets
    cheap cialis melbourne

    Report
  • DavidNig
    DavidNig
    Sunday, 15 October 2017 21:19

    cialis sale montreal
    generic cialis 2017
    cialis buy cheap
    canadian cialis
    buy cialis canada online

    Report
  • Charlesfoorp
    Charlesfoorp
    Saturday, 14 October 2017 14:32

    allopurinol buy online allopurinol buy online http://allopurinol.work

    Report
  • Alma
    Alma
    Saturday, 14 October 2017 09:08

    price for zithromax at walmart
    zithromax z-pak
    buy zithromax 500mg online
    zithromax price

    Report
  • Isabella
    Isabella
    Friday, 13 October 2017 23:14

    how auto insurance claims work
    affordable auto insurance quotes
    is auto insurance required in all states
    auto insurance tables

    Report
  • JosephKex
    JosephKex
    Friday, 13 October 2017 19:31

    where to buy viagra over the counter in hong kong
    online viagra
    generic viagra available us
    viagra coupons
    sildenafil citrate generic 100mg

    Report
  • JosephKex
    JosephKex
    Friday, 13 October 2017 17:29

    viagra while trying to get pregnant
    viagra for sale uk only
    best way cut viagra pills
    generic viagra
    best price real viagra

    Report
  • WilmerNon
    WilmerNon
    Friday, 13 October 2017 12:18

    viagra generic price
    viagra for sale uk
    can you buy viagra in playa del carmen
    viagra without a doctor prescription
    cost of viagra 100mg in australia

    Report
  • WilmerNon
    WilmerNon
    Friday, 13 October 2017 10:12

    buy viagra in newcastle upon tyne
    online viagra
    best website to buy viagra online
    viagra price
    sildenafil citrate 100mg tab india

    Report

Joomla Template Developer
Joomla Template Developer

Custom Joomla Templates
Custom Joomla Extensions

Instant WordPress Themes
Instant WordPress Themes