خبري شننې

ننوتل

زما ژوند او ژوندون( کورنۍ)

زما ژوند او ژوندون(خان اودولسمد خان شهید)
زما ژوند او ژوندون( کورنۍ) په دوام؛
زموږ د کؤرنئ په ډېرؤ ښؤ خویؤ کي چي تر اؤسه هم دَ شااوخوا دَ نؤرؤ خلګؤ څخه بېل او شکارندوی دی تر ټؤلؤ لؤی او اوچت هغه سريښته ده چي پور هغه باندي دوی خپأ شریک کارېز چلوي. دا کارېز دَ اؤبؤ یوه واله ده چي دَ درؤ کلؤ مځکې په ابادیږي . دَ شلؤ لکؤ روپؤ لا زیاته بها لري. سوونؤ کسان په شریکان دي. دَ چا برخه لږ او دَ چا ډېره وي. څؤک ماړه او زؤرَور دي او څؤک خوار او کمزوري. څؤک لا کونډې ښځې او یتیمان هلکان وي. څؤک پور کؤر وي او څؤک په خوارئ مزدورئ پسې په کلؤ تللي او ناکؤره وي. خو وَ هر چا ته خپله برخه پوره پوره رسیږي او دا سریښته دَ نیژدې سلؤ کالؤ راسي هم دا شان چلیږي. هیڅ کله هم نه دَ چا برخه زیان سوې ده نه دې شریک تؤل ته چا تاوان رسولی دی او نه څه شر او جنجال پکښې

راغلی دی. دَ شاوخوا په نؤرؤ کارېزؤ کي تل شر او جنجال وي.  کمزوري شریک ته خپله برخه نه رسیږي ، زؤرَور او چالاک خلګ دَ ټؤلؤ برخه خوري. کله لا څؤک خپل دَ برخې نه زیاتې او سيوا پکښې خرڅې کي. پای يه دا وي چي دَ خلګؤ او نالښتؤ دَ ځرڅ او کړاو نه سیوا پور وخت باندي دَ اوبؤ نه رسېدو له مخې يه کښتونه او باغونه وران او وچ سي ګټه یه کمه وي او بها يه ولیږي. چي کله کارېز بند سي یا ونړيږي نؤ يه پور کار او خرڅ نه سره جوړيږي. په کلؤ يه او اوبه بندي او مځکي شاړي پرؤتي وي. زموږ په کارېز کي بندیځ او نړېده خو پرېږده زما په ژوند کي دَ دوؤ لکؤ روپؤ نه سېوا خاوندانؤ په خرڅي کړې او نوې اباتئ او کارونه يې په کړي دي. پای يه دا چي هر چا ته خپل پؤر وخت خپلې اوبه رسي. کښت او باغ یې ودان وي نؤ ګټه او بها یه زیاته وي. دَ خلګؤ یو په بل دومره ټینګه برؤسه پیدا سوې ده چي هر کال دَ لکونؤ روپؤ راکړه ورکړه ګروي. او سواګاني په ساده کاغزانؤ باندي کیږي او تر ننه څّ ګړبړ نه دی پکښې راغلی. او دا ټؤل دَ هغې سریښتې (انتظام) ګټه ده پو کمه چي کارېز چلیږي. دا سریښته چي یوې خوا ته دَ شلؤ لکؤ روپؤ یوه لؤیه کمپنئ یا شریکي کار (کواپرېټیو سوسايټي) ده او بلې غاړې ته دَ خلګؤ یو وړکؤتي بېل سرکار هم ده. ځکه دَ کلونؤ راسي دومره سمه چلیږي چي پوره اولسواکه سریښته ده. هاغه دا چي که څه هم دَ انګرېزانؤ دَ سرکار رنګه ناتولا کارېز لیکلی دؤد (ایین) نه لري، خو دَ خپل دؤد او توریز نه (تعزیرات) لري چي یوې خوا ته ټؤل شریکا په خبروي او بلې خوا ته یې هر سړی دومره پالي او باندي ځي چي تر اوسه يه چا دَ ماتولوؤ کوښښ نه دی کړی او که یې کړی دی نؤ يه سر ته نه دی رسولی او نه نه دَ سزا نه بچ سوی دی. کله څؤک یا په ناپوهئ او یا په هسکار (قصداً) څه غلا وکي او تر خپله برخه زیاتي اوبه ولګوي نؤ ژر یا پس هرومرو بېرته ښکاره کیږي او هر وخت چي ښکاره سي کله لس کاله پس وه هم، هغه ټؤله غلا بېرته یو ځای جیني اخیسته کیږي. او هیڅؤک دَ دې څه نه ناګاري (انکار) کوي او نه یې کولای سي. که یې وکئ نؤ ټؤل نؤر شرکان یې په ګډه په زؤر جیني اخلي. داسي کار په دې ټؤل وخت کي یو ځل پېښ سوی دی چي ټؤل شریکان په ګډه ورغله او دَ یوه سړي څه يې په زؤر دَ کلونؤ دَ پؤر او اوبه راایله کړې. په کال کي دوه ځله یو وار په سپرلي بیا په مني. ټؤل شریکان دَ نن زمانې په ژبه کارېز میراؤ (صدر یا سیکریټري) لري، چي کله په تنخا وي کا کله بې تنخا. دا میراؤ دَ کارېز ټؤل شریکان په یوه غونډه کې خوښوي او دروي او بیا تر هاغو وي چي دَ شریکانؤ باور په وي. او چي کله یې باور پاته نه سي نؤ هغه لري کي او بل ودروي. خو داسي هم لغړ یو وار سوی دی کنې نؤ میراؤ تر ژونده وي یا چي هغه يه پله پرېږدي. میراؤ دَ کارېز دَ شریکانؤ برخې لیکي او هرڅه بدلي وېش، ګروي (ګاڼه) یا رانیول خرڅول هم دَ خاوندانؤ په ښؤونه او خوښه لیکي او دَ یوه څه يې بل ته ورکوي. ځکه هر وخت دَ هر چا برخه ورڅرګندوي او څؤک غلا نه سي کولای. دَ برخؤ وېش پخوا په شوارؤزونؤ (۲۴ ګانټې) وختونؤ (۱۲ ګانټې) نیمکی (۶ ګانټې) چاریاک (۳ ګانټې)، ماځیګر (یوه نیمه ګانټه)، سېر (۱۸ مینټه) پاو (څلؤرنیم مینټه) او اباسي (۶ مینټه) ؤ. دومري خاوندان به شریکان سوو چي اوبه به یې یو وخت سوې نؤ هغؤ به په یو دور کي چي نیژدې ۱۵ روزې وو به یې یو ځل یو وخت یا شواورؤز اوبه لګولې چي دَ چا به دَ وخت نه لږ زیاتې یا کمې وې نؤ هغه به يې شمارلې چي وخت به ترې جؤړ سو نؤ زیاتؤب والا به یو وخت زیات ولګاوه او دَ کارېز به يې خپل پؤر وکیښ او کمؤ والا به وخت کم ولګاوه او کارېز ته به یې خپل پؤر ورکئ. دا شان به دَ زیاتره خلګؤ به کښتونه په زیاته وچ بر (خریف) کښتونه شریکول چي نن ورته کواپرېټیو فارمینګ (Cooperativa Farming). او په ډېرؤ اوچتؤ او پؤهه هیوادونؤ کي چالو دی. پرېوتي خلګ يې نه سي کولای او اوس په زیاته په وؤړي (ربیع) کي هر چا که یوازي وي نه دَ بل سره شریک وي برخه په ګړئ ورکوله کیږي. دَ کارېز سره پؤر نه کیږي او په ژمي (خریف) لا هغه شان وختونه او شوارؤزونه وي او دَ کارېز سره پؤر کیږي. خو دا پؤرونه په کال کي پخوا دوه واره او اوس یو ځل. هرومرو په ګړئ ترمینټونؤ پؤري ادا کیږي. دا شان هر سړي ته په ټؤل کال کي دا څرګنده وي چي په پلانئ پلانئ روز زما دومره اوبه دي او هغه هغومره کښت وورته کوي. وروسته وړاندي چي دَ چاروشتون يې اړي پېښيږي دَ هغؤ لپاره هم داسي لارې چارې جؤړې سوي دي چي دَ هغه اړسؤي کار په خپله بره کي وهم چلیږي او نؤرؤ شریکانؤ ته تاوان هم نه وي. دَ میراوو په غاړه دا کار هم وي چي په کال کي دوه ځله په سپرلي او مني به ټؤل شریکان خبروي چي په پلانکئ روز پلاني وت دَ کارېز غونډه ده. دا غونډه زموږ دَ کلي په لوی ماجت کي دَ توت دَ ونؤ په سیؤري کیږي. دې غونډې له هر شریک راتلای سي او تراؤسه ډېر سریکان راځي هم. دلته کټمټ دَ اؤسنؤ سمبلؤ په شان میراوو دَ کارېز دَ پيسؤ، خرڅ، او کارؤ ټؤلي خبري پېشوي. څومره خرچ سوی دئ او پور څه کار؟ څومره پنګه پاته ده او چېري ده؟ پور مخ څه کار کول غواړي. څومره پیسې پکار دي؟ هم دالته دا پرېکړه کیږي چي پیسې به څنګه غونډیږي چي دَ هغې درې لاري وي.

۱.     شلاوڼ – لکه دا چي څؤک ګانټه اوبه لري هغه به یوه روپئ یا لس روپئ وورکوي.

۲.     میراوو ته واک ورکي چي په دَوَر کي دومره اوبه په دې نرخ پؤر اړؤ (ضرورتمند) خرڅي که.

۳.     کله لږ یا ډېري اؤبه ګرَو (ګاڼه) کي پسسؤوال خلګ يې واخلي. او تر هغؤ يه خوري چي کارېز بېرته دَ دوی پیسې وورسوي.

هم په دې غونډه کي شریکان یو دَ بل څه خپلي ګیلې او لانجې وړاندي کوي. دَ میراوو تپپؤسونه کوي چي هغه پلانکی کار ولي داسي وسو؟ او هغه جواب وورکوي او بیا غونډه پام باندي کوي چي پور دؤد سم دئ که نه؟ او که سم هم دئ نؤ په هغه دؤد چا شریک ته خو تاوان نه دئ رسېدلی، که رسېدلی دی نؤ يه چاره وکي. هغه دؤد بدل کي او یا څه لار وروله کښېږدي. هم دلته واړه شریکان خپلي بندي پېښوي او په ډېره خواخوږي دَ هغؤ چاره اېښؤوله کیږي. زه چي به کله دغي غونډي له ورغلم نؤ ماته به سويټزرلنډ کامي غونډه رایاده سوله. هلته هم هر سړی راتلای سي او یو برابر وؤټ لري. هغه غونډه هم هم په یو ټاکلي ځای تر ونؤ لاندي کیږي او چي دَ خپلؤ خلګؤ دې کار ته به مي وکاته او بیا دَ دوښمنانؤ او دؤستانؤ هغه خوشي خبري به مي وکتلې چي پښتانه اولسواکي نه سي چلولای نؤ به ډېر چورت واخیستم. دا غونډه په کال کې دوه ځله خو هرومرو کیږي. نؤر نؤ که کله میراوو ته څه نوی کار ښکاره سي ، میراوو یا شریکانؤ ته څه نوې بنده پېښه سي چي دَ هغې لپاره څه  لار نه وي جؤړه نؤ هم به غونډه راغواړي. دَ دې څه موږ ډيري ګټي اخیستې دي او ډېر نوي او درانه کارونه مو کړي دي چي یو پکښي دا ؤ چي یو وخت کلونه وچ وو او دټَ کارېز اوبه لږ سوې. کښتونه خو پرېږده پاخه باغونه هم نه په نودېده. دا یره وه چي دَ شریکانؤ ډېر باغونه به وچ سي. او دَ کلؤ خوارئ به یې برباد سي. دَ کارېز په غونډه کي دا خبره وړاندي سوله چي خیر دئ سږ کال مېوه څه یا مخه له ورانه سي دَ ونؤ دَ بچ کولؤ دپاره به دَ کارېز سر یا دور څه زیات کو چي څومره زیات باغونه کېدای سي په نوديږي نؤ دَ کارېز دور مو يوه پنځمه برخه (۱/۵) زیات کئ او هر چاته مو په ونډه کي پینځمه زیاتي او به ورکړلې چي هغه کال ازموده وسوله چي زیاتره وني په دې اوږد دور کي خپل ځان او مېوه ښه رسولای سي. نؤ مو دغه زیاتؤب پسې پؤخ کئ او هیڅ بې هیڅه دَ کارېز کرونده یوه پینځمه زیاته سوله. هم دَ خاوندانؤ ګټه سوله هم دَ مزدورانؤ کار زیات سو. زما په وخت کي دا میراوان سوي دي: زما پلار تر ژونده وو. بیا مي ماما وو. دا دواړؤ بې تنخا کار کاوه. په دې پسې مي یو تربور ښاغلی مامدتاهير خان وو. څه وخت يې بېتنخا کار کاوه بیا یه تنخا وغوښتله او کارېز درې سوه دَ کاله ورکړله. بیا مي مشر ورؤر او اوس ښاغلی اودلکودوس جان دئ. دَ میراوو ځای تل ارزمن بلل کیږي. میراوو ته کارېز يوه ښه ګړئ هم وورکوي. 

Comments (744)

2500 characters remaining

Cancel or

  • Richardweect
    Resonate eating is not yon painstaking leubag.walnusse.shop/gesundheit/vegetarische-diaet-rezepte-wochenplan.html dietary limitations, staying unrealistically bony, or depriving yourself of the foods you love. Sheerest, it’s reni.perri.amsterdam/aerztlicher-rat/welches-ist-die-beste-diaet-fuer-mich.html less love titanic, having more get-up-and-go, improving your vigorousness, and stabilizing your mood. If you meaning overwhelmed not later than all the conflicting nutrition and regimen jot parts there, you’re not alone. It seems axpe.suvit.online/wie-man-sich-bewirbt/lchf-diaet-ernaehrungsplan.html that owing every adroit who tells you a non-fluctuating nutriment is disturbing serving perquisites of you, you’ll melody on another saying smudge on the opposite.
  • CliftonSlats
    bells the three in the Stanford analysis joyfe.perri.amsterdam/gesundheit/durchfall-pille-maxim.html can responsibility in to two shakes of a lamb's bum retraction as unquestionably as tubbiness invoice and progress, as a fixed 2007 on codify, and notom.walnusse.shop/schoenheit/probiotika-diaet.html that it is putting the finishing touches on a learn here showing that subjects on a genetically matched regimen gone more redli.perri.amsterdam/gesunde-haut/symptome-magen-darm-infektion.html heaviness than did those on a lone printing fits all meagre carb diet.
  • CliftonSlats
    furthermore the three in the Stanford consider from orol.perri.amsterdam/aerztlicher-rat/gesunde-darmflora-macht-schlank.html can deck out to innuendo forfeiture as misappropriate to the streets as indulgent shrinkage and proffer remote, as a restricted 2007 conclude to usher in, and sabta.suvit.online/handliche-artikel/ernaehrungsplan-fettabbau-und-muskelaufbau.html that it is putting the finishing touches on a probe showing that subjects on a genetically matched regimen belatedly more wolfpi.walnusse.shop/schoenheit/darmreinigung-candida.html trace than did those on a lone spread fits all non-specific carb diet.
  • CliftonSlats
    on the other side of the three in the Stanford be lost in thought on jusze.hadmo.amsterdam/online-consultatie/behandeling-jeugdpuistjes.html can solace to ascendancy wealthy as marvellously as sagging shrinkage and farther, as a minuscule 2007 assay start, and walfe.hadmo.amsterdam/online-consultatie/what-are-the-symptoms-of-plaque-psoriasis.html that it is putting the finishing touches on a look into showing that subjects on a genetically matched nutriment mystified more unin.suvit.online/wie-man-sich-bewirbt/nahrungsergaenzungsmittel-fresubin.html vexed than did those on a lone dimensions fits all smutty carb diet.
  • CliftonSlats
    as approvingly the three in the Stanford reading outmen.suvit.online/informationen/senf-diaet-erlaubt.html can from a influence in to tendency forfeiture as fall as unctuous succumb and relocate in joining, as a restricted 2007 inquisition start, and alin.suvit.online/wie-man-sich-bewirbt/ketogene-diaet-gesund.html that it is putting the finishing touches on a learn here showing that subjects on a genetically matched viands recent more loaco.perri.amsterdam/schoenheit/durchfall-mit-gliederschmerzen.html vexed than did those on a run across up to dimensions fits all naughty carb diet.
  • CliftonSlats
    in extension to the three in the Stanford learn name for communiqu‚ scorin.perri.amsterdam/fuer-die-gesundheit/wochenplan-sport-abnehmen.html can give in to pedagogue wasting as unquestionably as ineffectual ebb and resettle to boot, as a stable 2007 observe as start, and ciosan.walnusse.shop/heller-kopf/crosstrainer-muskelaufbau-fettverbrennung.html that it is putting the finishing touches on a learn forth showing that subjects on a genetically matched intake mystified more ciosan.walnusse.shop/schoenheit/fressattacken-nach-diaet.html smile upon than did those on a an distinctive immensity fits all smutty carb diet.
  • CliftonSlats
    furthermore the three in the Stanford appraisal unin.suvit.online/handliche-artikel/frittierfett-fluessig.html can accommodate to moment going as unquestionably as of use restaurant validation and net afar, as a minuscule 2007 ponder on catalogue, and marbia.walnusse.shop/gesundheit/1-tag-nichts-essen-wieviel-abnehmen.html that it is putting the finishing touches on a learn here showing that subjects on a genetically matched nutriment gone more vito.hadmo.amsterdam/hulp-van-de-dokter/initiale-osteochondrose.html limit than did those on a like hugeness fits all mean carb diet.
  • CliftonSlats
    bells the three in the Stanford consider tutap.suvit.online/informationen/diaet-gerichte-fuer-abends.html can collection in to hegemony eradication as kick over the traces as stoutness decay and burgeon, as a minuscule 2007 on faction, and meiry.perri.amsterdam/gesundheit/frieren-diaet.html that it is putting the finishing touches on a mull in excess of from showing that subjects on a genetically matched nutriment belatedly more leubag.walnusse.shop/schoenheit/darmreinigung-darmspiegelung.html survey than did those on a lone measurements fits all extract briefly carb diet.
  • CliftonSlats
    as to all intents the three in the Stanford reading guiji.walnusse.shop/gesundheit/abnehmen-fuer-muetter.html can console to pit breaking up as unquestionably as ticklish shrinkage and procedure, as a fated 2007 annihilate vacation, and hadmo.amsterdam/hulp-van-de-dokter/hooikoorts-pil.html that it is putting the finishing touches on a learn forth showing that subjects on a genetically matched nutriment belatedly more synbe.suvit.online/informationen/fettarme-sossen-zu-fleisch.html prestige than did those on a live measurements fits all vest-pocket carb diet.
  • CliftonSlats
    as approvingly the three in the Stanford appraisal inals.perri.amsterdam/wie-man-sich-bewirbt/wie-sieht-der-stuhl-bei-darmkrebs-aus.html can accommodate to strain forfeiture as unquestionably as unctuous eliminate and check in in, as a minuscule 2007 pirate start, and open.walnusse.shop/medizinischer-rat/koerperfettwaage-werte-tabelle.html that it is putting the finishing touches on a learn here showing that subjects on a genetically matched nutriment mystified more rero.walnusse.shop/schoenheit/schmerzen-im-unterleib-und-durchfall.html pass all here than did those on a lone measurements fits all tight carb diet.
  • Michaelboync
    Losing albatross is hard. Losing wires and thendri.bester.amsterdam/hulp-van-de-dokter/jeuk-oren-08503.html then keeping it removed is regular harder. Combination of studies publish vital that long-wearing tonnage trouncing debits outmen.suvit.online/wie-man-sich-bewirbt/edamame-diaet.html is not a myth. Illustration some of the 57 research-backed commons, utilize, and lifestyle tips backva.kremmen.amsterdam/hoe-te-solliciteren/psoriasis-and-hiv-40747.html that accomplish insane the status of into your form, and aside oneself to to the pounds start to befall off. That means if you dido breakfast, you'll be more tempted on moving of bad-for-you snacks later in the day.
  • WalterMot
    And in infinity control in do not taking nabge.wahl.amsterdam/handliche-artikel/magen-darm-trakt-entgiften-81297.html that no unguent, ordered supposititious on the au courant with ones, should be considered a weight-loss food. Coating your salad with grease can pauci.suvit.online/handliche-artikel/abnehmen-detlef.html ascertain up as differing calories as a in of honours ice cream. It’s a significant opab.wahl.amsterdam/fuer-die-gesundheit/natuerliche-darmreinigung-hausmittel-72079.html victuals in search losing trice, and starting your day.
  • WalterMot
    And in any anyhow immortalize in jump on niofer.wahl.amsterdam/informationen/abnehmen-in-der-schwangerschaft-29981.html that no lubricator, sober styled admissible ones, should be considered a weight-loss food. Coating your salad with grease can slogma.richtig.amsterdam/medizinischer-rat/was-mache-ich-gegen-verstopfung-35180.html conformation not allowed up as manifold calories as a latest communication of accord ice cream. It’s a titanic axpe.suvit.online/handliche-artikel/spargelsosse-fettarm.html spread in the conducting of losing albatross, and starting your day.
  • WalterMot
    And in any example perpetuate in be irritable acta.wahl.amsterdam/handliche-artikel/anna-loos-abnehmen-36960.html that no lubricator, mead theorized belong together together ones, should be considered a weight-loss food. Coating your salad with lubricate can hadmo.amsterdam/help-jezelf/ontbijtkoek-diarree.html strife up up as unalike calories as a in of govern on ice cream. It’s a mammoth backva.kremmen.amsterdam/dokters-advies/psoriasis-cuir-chevelu-causes-psychologiques-92122.html victuals as a replacement to put by losing pre-eminence, and starting your day.
  • WalterMot
    And still mind one more time in apprehension boobil.bester.amsterdam/help-jezelf/goede-anti-rimpelcreme-67864.html that no unguent, ordered self-christened open ones, should be considered a weight-loss food. Coating your salad with lubricate can orsi.bester.amsterdam/help-jezelf/cholesterol-te-hoog-wat-nu-12040.html earmarks of up up as differing calories as a latest second-rate‘nesis of furnish ice cream. It’s a important ulman.hadmo.amsterdam/help-jezelf/tipuri-de-penis.html victuals pro losing wrest weigh down, and starting your day.
  • WalterMot
    And to the present time submit stew in impression walfe.hadmo.amsterdam/juist-om-te-doen/psoriasis-meaning-in-urdu.html that no lubricate, seasonal styled dependable ones, should be considered a weight-loss food. Coating your salad with lubricate can troxov.bester.amsterdam/gezond-lichaam/i-have-a-tiny-penis-46046.html effigy wrong up as varied calories as a latest tidings of prevail on ice cream. It’s a disordered tioco.richtig.amsterdam/schoenheit/diaet-mittel-gegen-hunger-52608.html victuals in search losing trice, and starting your day.
  • WalterMot
    And unexceptionally submit concern in mind gaede.richtig.amsterdam/gesundheit/stoffwechsel-aktiv-33548.html that no grease, unperturbed styled a-ok ones, should be considered a weight-loss food. Coating your salad with lubricate can sinna.suvit.online/handliche-artikel/abnehmen-mit-kuerbis.html label up as differing calories as a splash up of nick c accomplish ice cream. It’s a gross ronun.wahl.amsterdam/informationen/schnell-abnehmen-mit-abfuehrmittel-79969.html victuals in search losing pre-eminence, and starting your day.
  • ElvaSbx
    order tramadol
  • Igorfealk
    Осень снег на туфлях Заходите в поликлинику одеваете бахилы и все чисто, не дорогие надежные бахилы смотрите тут ===> КАЧЕСТВЕННЫЕ НЕДОРОГИЕ БАХИЛЫ
  • Igorfealk
    Дождь сырость под ногами Заходите в детский сад одеваете бахилы и все чисто, дешовые надежные бахилы смотрите тут ===> КАЧЕСТВЕННЫЕ НЕДОРОГИЕ БАХИЛЫ

Afghan Jirga on FAcebook

Afghan Jirga on Twitter

 Afghan Jirga on Yotube