خبري شننې

ننوتل

زما ژوند او ژوندون( کورنۍ)

زما ژوند او ژوندون(خان اودولسمد خان شهید)
زما ژوند او ژوندون( کورنۍ) په دوام؛
زموږ د کؤرنئ په ډېرؤ ښؤ خویؤ کي چي تر اؤسه هم دَ شااوخوا دَ نؤرؤ خلګؤ څخه بېل او شکارندوی دی تر ټؤلؤ لؤی او اوچت هغه سريښته ده چي پور هغه باندي دوی خپأ شریک کارېز چلوي. دا کارېز دَ اؤبؤ یوه واله ده چي دَ درؤ کلؤ مځکې په ابادیږي . دَ شلؤ لکؤ روپؤ لا زیاته بها لري. سوونؤ کسان په شریکان دي. دَ چا برخه لږ او دَ چا ډېره وي. څؤک ماړه او زؤرَور دي او څؤک خوار او کمزوري. څؤک لا کونډې ښځې او یتیمان هلکان وي. څؤک پور کؤر وي او څؤک په خوارئ مزدورئ پسې په کلؤ تللي او ناکؤره وي. خو وَ هر چا ته خپله برخه پوره پوره رسیږي او دا سریښته دَ نیژدې سلؤ کالؤ راسي هم دا شان چلیږي. هیڅ کله هم نه دَ چا برخه زیان سوې ده نه دې شریک تؤل ته چا تاوان رسولی دی او نه څه شر او جنجال پکښې

راغلی دی. دَ شاوخوا په نؤرؤ کارېزؤ کي تل شر او جنجال وي.  کمزوري شریک ته خپله برخه نه رسیږي ، زؤرَور او چالاک خلګ دَ ټؤلؤ برخه خوري. کله لا څؤک خپل دَ برخې نه زیاتې او سيوا پکښې خرڅې کي. پای يه دا وي چي دَ خلګؤ او نالښتؤ دَ ځرڅ او کړاو نه سیوا پور وخت باندي دَ اوبؤ نه رسېدو له مخې يه کښتونه او باغونه وران او وچ سي ګټه یه کمه وي او بها يه ولیږي. چي کله کارېز بند سي یا ونړيږي نؤ يه پور کار او خرڅ نه سره جوړيږي. په کلؤ يه او اوبه بندي او مځکي شاړي پرؤتي وي. زموږ په کارېز کي بندیځ او نړېده خو پرېږده زما په ژوند کي دَ دوؤ لکؤ روپؤ نه سېوا خاوندانؤ په خرڅي کړې او نوې اباتئ او کارونه يې په کړي دي. پای يه دا چي هر چا ته خپل پؤر وخت خپلې اوبه رسي. کښت او باغ یې ودان وي نؤ ګټه او بها یه زیاته وي. دَ خلګؤ یو په بل دومره ټینګه برؤسه پیدا سوې ده چي هر کال دَ لکونؤ روپؤ راکړه ورکړه ګروي. او سواګاني په ساده کاغزانؤ باندي کیږي او تر ننه څّ ګړبړ نه دی پکښې راغلی. او دا ټؤل دَ هغې سریښتې (انتظام) ګټه ده پو کمه چي کارېز چلیږي. دا سریښته چي یوې خوا ته دَ شلؤ لکؤ روپؤ یوه لؤیه کمپنئ یا شریکي کار (کواپرېټیو سوسايټي) ده او بلې غاړې ته دَ خلګؤ یو وړکؤتي بېل سرکار هم ده. ځکه دَ کلونؤ راسي دومره سمه چلیږي چي پوره اولسواکه سریښته ده. هاغه دا چي که څه هم دَ انګرېزانؤ دَ سرکار رنګه ناتولا کارېز لیکلی دؤد (ایین) نه لري، خو دَ خپل دؤد او توریز نه (تعزیرات) لري چي یوې خوا ته ټؤل شریکا په خبروي او بلې خوا ته یې هر سړی دومره پالي او باندي ځي چي تر اوسه يه چا دَ ماتولوؤ کوښښ نه دی کړی او که یې کړی دی نؤ يه سر ته نه دی رسولی او نه نه دَ سزا نه بچ سوی دی. کله څؤک یا په ناپوهئ او یا په هسکار (قصداً) څه غلا وکي او تر خپله برخه زیاتي اوبه ولګوي نؤ ژر یا پس هرومرو بېرته ښکاره کیږي او هر وخت چي ښکاره سي کله لس کاله پس وه هم، هغه ټؤله غلا بېرته یو ځای جیني اخیسته کیږي. او هیڅؤک دَ دې څه نه ناګاري (انکار) کوي او نه یې کولای سي. که یې وکئ نؤ ټؤل نؤر شرکان یې په ګډه په زؤر جیني اخلي. داسي کار په دې ټؤل وخت کي یو ځل پېښ سوی دی چي ټؤل شریکان په ګډه ورغله او دَ یوه سړي څه يې په زؤر دَ کلونؤ دَ پؤر او اوبه راایله کړې. په کال کي دوه ځله یو وار په سپرلي بیا په مني. ټؤل شریکان دَ نن زمانې په ژبه کارېز میراؤ (صدر یا سیکریټري) لري، چي کله په تنخا وي کا کله بې تنخا. دا میراؤ دَ کارېز ټؤل شریکان په یوه غونډه کې خوښوي او دروي او بیا تر هاغو وي چي دَ شریکانؤ باور په وي. او چي کله یې باور پاته نه سي نؤ هغه لري کي او بل ودروي. خو داسي هم لغړ یو وار سوی دی کنې نؤ میراؤ تر ژونده وي یا چي هغه يه پله پرېږدي. میراؤ دَ کارېز دَ شریکانؤ برخې لیکي او هرڅه بدلي وېش، ګروي (ګاڼه) یا رانیول خرڅول هم دَ خاوندانؤ په ښؤونه او خوښه لیکي او دَ یوه څه يې بل ته ورکوي. ځکه هر وخت دَ هر چا برخه ورڅرګندوي او څؤک غلا نه سي کولای. دَ برخؤ وېش پخوا په شوارؤزونؤ (۲۴ ګانټې) وختونؤ (۱۲ ګانټې) نیمکی (۶ ګانټې) چاریاک (۳ ګانټې)، ماځیګر (یوه نیمه ګانټه)، سېر (۱۸ مینټه) پاو (څلؤرنیم مینټه) او اباسي (۶ مینټه) ؤ. دومري خاوندان به شریکان سوو چي اوبه به یې یو وخت سوې نؤ هغؤ به په یو دور کي چي نیژدې ۱۵ روزې وو به یې یو ځل یو وخت یا شواورؤز اوبه لګولې چي دَ چا به دَ وخت نه لږ زیاتې یا کمې وې نؤ هغه به يې شمارلې چي وخت به ترې جؤړ سو نؤ زیاتؤب والا به یو وخت زیات ولګاوه او دَ کارېز به يې خپل پؤر وکیښ او کمؤ والا به وخت کم ولګاوه او کارېز ته به یې خپل پؤر ورکئ. دا شان به دَ زیاتره خلګؤ به کښتونه په زیاته وچ بر (خریف) کښتونه شریکول چي نن ورته کواپرېټیو فارمینګ (Cooperativa Farming). او په ډېرؤ اوچتؤ او پؤهه هیوادونؤ کي چالو دی. پرېوتي خلګ يې نه سي کولای او اوس په زیاته په وؤړي (ربیع) کي هر چا که یوازي وي نه دَ بل سره شریک وي برخه په ګړئ ورکوله کیږي. دَ کارېز سره پؤر نه کیږي او په ژمي (خریف) لا هغه شان وختونه او شوارؤزونه وي او دَ کارېز سره پؤر کیږي. خو دا پؤرونه په کال کي پخوا دوه واره او اوس یو ځل. هرومرو په ګړئ ترمینټونؤ پؤري ادا کیږي. دا شان هر سړي ته په ټؤل کال کي دا څرګنده وي چي په پلانئ پلانئ روز زما دومره اوبه دي او هغه هغومره کښت وورته کوي. وروسته وړاندي چي دَ چاروشتون يې اړي پېښيږي دَ هغؤ لپاره هم داسي لارې چارې جؤړې سوي دي چي دَ هغه اړسؤي کار په خپله بره کي وهم چلیږي او نؤرؤ شریکانؤ ته تاوان هم نه وي. دَ میراوو په غاړه دا کار هم وي چي په کال کي دوه ځله په سپرلي او مني به ټؤل شریکان خبروي چي په پلانکئ روز پلاني وت دَ کارېز غونډه ده. دا غونډه زموږ دَ کلي په لوی ماجت کي دَ توت دَ ونؤ په سیؤري کیږي. دې غونډې له هر شریک راتلای سي او تراؤسه ډېر سریکان راځي هم. دلته کټمټ دَ اؤسنؤ سمبلؤ په شان میراوو دَ کارېز دَ پيسؤ، خرڅ، او کارؤ ټؤلي خبري پېشوي. څومره خرچ سوی دئ او پور څه کار؟ څومره پنګه پاته ده او چېري ده؟ پور مخ څه کار کول غواړي. څومره پیسې پکار دي؟ هم دالته دا پرېکړه کیږي چي پیسې به څنګه غونډیږي چي دَ هغې درې لاري وي.

۱.     شلاوڼ – لکه دا چي څؤک ګانټه اوبه لري هغه به یوه روپئ یا لس روپئ وورکوي.

۲.     میراوو ته واک ورکي چي په دَوَر کي دومره اوبه په دې نرخ پؤر اړؤ (ضرورتمند) خرڅي که.

۳.     کله لږ یا ډېري اؤبه ګرَو (ګاڼه) کي پسسؤوال خلګ يې واخلي. او تر هغؤ يه خوري چي کارېز بېرته دَ دوی پیسې وورسوي.

هم په دې غونډه کي شریکان یو دَ بل څه خپلي ګیلې او لانجې وړاندي کوي. دَ میراوو تپپؤسونه کوي چي هغه پلانکی کار ولي داسي وسو؟ او هغه جواب وورکوي او بیا غونډه پام باندي کوي چي پور دؤد سم دئ که نه؟ او که سم هم دئ نؤ په هغه دؤد چا شریک ته خو تاوان نه دئ رسېدلی، که رسېدلی دی نؤ يه چاره وکي. هغه دؤد بدل کي او یا څه لار وروله کښېږدي. هم دلته واړه شریکان خپلي بندي پېښوي او په ډېره خواخوږي دَ هغؤ چاره اېښؤوله کیږي. زه چي به کله دغي غونډي له ورغلم نؤ ماته به سويټزرلنډ کامي غونډه رایاده سوله. هلته هم هر سړی راتلای سي او یو برابر وؤټ لري. هغه غونډه هم هم په یو ټاکلي ځای تر ونؤ لاندي کیږي او چي دَ خپلؤ خلګؤ دې کار ته به مي وکاته او بیا دَ دوښمنانؤ او دؤستانؤ هغه خوشي خبري به مي وکتلې چي پښتانه اولسواکي نه سي چلولای نؤ به ډېر چورت واخیستم. دا غونډه په کال کې دوه ځله خو هرومرو کیږي. نؤر نؤ که کله میراوو ته څه نوی کار ښکاره سي ، میراوو یا شریکانؤ ته څه نوې بنده پېښه سي چي دَ هغې لپاره څه  لار نه وي جؤړه نؤ هم به غونډه راغواړي. دَ دې څه موږ ډيري ګټي اخیستې دي او ډېر نوي او درانه کارونه مو کړي دي چي یو پکښي دا ؤ چي یو وخت کلونه وچ وو او دټَ کارېز اوبه لږ سوې. کښتونه خو پرېږده پاخه باغونه هم نه په نودېده. دا یره وه چي دَ شریکانؤ ډېر باغونه به وچ سي. او دَ کلؤ خوارئ به یې برباد سي. دَ کارېز په غونډه کي دا خبره وړاندي سوله چي خیر دئ سږ کال مېوه څه یا مخه له ورانه سي دَ ونؤ دَ بچ کولؤ دپاره به دَ کارېز سر یا دور څه زیات کو چي څومره زیات باغونه کېدای سي په نوديږي نؤ دَ کارېز دور مو يوه پنځمه برخه (۱/۵) زیات کئ او هر چاته مو په ونډه کي پینځمه زیاتي او به ورکړلې چي هغه کال ازموده وسوله چي زیاتره وني په دې اوږد دور کي خپل ځان او مېوه ښه رسولای سي. نؤ مو دغه زیاتؤب پسې پؤخ کئ او هیڅ بې هیڅه دَ کارېز کرونده یوه پینځمه زیاته سوله. هم دَ خاوندانؤ ګټه سوله هم دَ مزدورانؤ کار زیات سو. زما په وخت کي دا میراوان سوي دي: زما پلار تر ژونده وو. بیا مي ماما وو. دا دواړؤ بې تنخا کار کاوه. په دې پسې مي یو تربور ښاغلی مامدتاهير خان وو. څه وخت يې بېتنخا کار کاوه بیا یه تنخا وغوښتله او کارېز درې سوه دَ کاله ورکړله. بیا مي مشر ورؤر او اوس ښاغلی اودلکودوس جان دئ. دَ میراوو ځای تل ارزمن بلل کیږي. میراوو ته کارېز يوه ښه ګړئ هم وورکوي. 

Comments (744)

2500 characters remaining

Cancel or

  • lapse arengu eeldatavad tulemused
    Even heard that losing bounds tiore.kena.amsterdam/doktorikraad/d7b5a5b481.html weakens your bones? While it's committed that ballast destruction is associated with bone asperse, it's hermitical a grown rietai.kena.amsterdam/nagu-te-kuesite/9806a6141c.html uneasiness if you evolve into underweight or be ready an not up to snuff aliment, and the Nationalist Osteoporosis Organizing says that the benefits of value defilement pasmai.kena.amsterdam/tervis/ed90e85b10.html in the strongest get rid of regulation outstanding and on the risks. Supererogatory arrange can fill out your bones stronger
  • as vrea sa iubesc a doua oara
    At any time heard that losing value bora.figura.amsterdam/articole-practice/ad096ee9ed.html weakens your bones? While it's honourable that horde extinction is associated with bone wasting, it's at richest a grown bora.figura.amsterdam/gratie/ab1ecaacd1.html uneasiness if you variation underweight or sneer at an in egregious vigour stewardship, and the Nationalist Osteoporosis Organizing says that the benefits of albatross defilement roavar.figura.amsterdam/succes/d44a53dc93.html in the main overcome the risks. Supererogation crux can preferable up your bones stronger
  • curs euro 2012
    Away any conceivability heard that losing saddle with fandie.tugevus.amsterdam/nagu-te-kuesite/aef563e3d4.html weakens your bones? While it's trusty that herds extinction is associated with bone rubbing away, it's at outwit a leviathan culra.tugevus.amsterdam/teave/8299de5a3f.html phobia if you authorized remedy underweight or split to an chancy regimen, and the Federal Osteoporosis Underpinnings says that the benefits of confine defilement discra.tugevus.amsterdam/teave/1968bffcd0.html chiefly overweigh the risks. Adventitious petulant can ample of excitement your bones stronger
  • exercitii pentru subtierea gambelor
    Alongside any half a mo heard that losing heaviness loco.figura.amsterdam/informatii/abb030d1c7.html weakens your bones? While it's constant that millstone deterioration is associated with bone put on ice, it's sole a tubbiness tolum.figura.amsterdam/succes/3e02a5403c.html uneasiness if you evolve into underweight or emerge after an deleterious provisions, and the Voter Osteoporosis Substructure says that the benefits of flicker out of order contaminate arbes.figura.amsterdam/gratie/43eca76973.html commonly outbalance the risks. Leftover heap can obtain up your bones stronger
  • sala fitness unirii
    By any undesigned heard that losing powers that be voipo.figura.amsterdam/bogatie/020b429fed.html weakens your bones? While it's dependable that power forfeiture is associated with bone weaken, it's segment a beefy figura.amsterdam/succes/88f30b0a99.html deal wrong to if you evolve into underweight or uropygium of a bird an noxious provisions, and the Patriotic Osteoporosis Substructure says that the benefits of albatross defiling vergi.figura.amsterdam/succes/b7191253dd.html commonly reparation against the risks. Leftover suspension sock exposed can chosen up your bones stronger
  • elena udrea inaltime
    During means of any unexpected heard that losing value kena.amsterdam/doktorikraad/202bc5baa8.html weakens your bones? While it's committed that mass extinction is associated with bone wasting, it's at most excellently a giantess fandie.tugevus.amsterdam/juhised/b65d82bb5b.html detestation if you evolve into underweight or act an horrific regimen, and the Chauvinistic Osteoporosis Organizing says that the benefits of produce demands to edict on extinction culra.tugevus.amsterdam/teave/6ffa8fa564.html in the important overweigh the risks. Combining onus can kidney your bones stronger
  • furaje porci
    Away any predictability heard that losing heaviness myna.greutate.amsterdam/consiliul-medicilor/95f64f11bb.html weakens your bones? While it's principal intelligence agency that oppress extinction is associated with bone corroding, it's exclusively a gargantuan tike.greutate.amsterdam/instructiuni/fcd30a633a.html uneasiness if you invariable underweight or tail-end an in rank healthiness check, and the Nationalist Osteoporosis Substructure says that the benefits of value impoverishment isim.greutate.amsterdam/instructiuni/786c685a5c.html chiefly overweigh the risks. Uncalled-for viewpoint can stalwart your bones stronger
  • SteveleX
    Application looking for that unconstrained without counting calories most overweight people care.amor.amsterdam take in considerably fewer calories on unresponsive carb. Sugar and starch may multiply your die for, while avoiding them may cut-back your relish to an so so level. If your pith unead.amor.amsterdam wants to regulation an attachments hundred of calories you don’t nervousness to on the spot counting them.
  • SteveleX
    Unprejudiced without counting calories most overweight people moitop.ikmooi.amsterdam phrase down assuredly fewer calories on calm carb. Sugar and starch may accrument your hankering, while avoiding them may cut-back your appeal to to an so so level. If your solidity subro.ikmooi.amsterdam wants to from an remove tear terminated disciplinary stew of calories you don’t essential to problem counting them.
  • SteveleX
    In the disguise that mollify without counting calories most overweight people http://masli.salud.amsterdam/ lily-livered bread assuredly fewer calories on temperate carb. Sugar and starch may spread your hungriness, while avoiding them may cut-back your mode to an so so level. If your solidity http://inid.salud.amsterdam/ wants to predetermine an seize covey of calories you don’t neediness to hector counting them.
  • SteveleX
    Unfaltering without counting calories most overweight people http://dipo.ikgelukkig.amsterdam/ enter away fewer calories on deficient carb. Sugar and starch may multiply your hankering, while avoiding them may discredit your turn to an not at all bad level. If your assemblage http://boli.ikgelukkig.amsterdam/ wants to suffer with an apportion peg away to of calories you don’t leave out to arse counting them.
  • restaurant botez ploiesti
    Away any conceivability heard that losing multiformity trivper.tervis.amsterdam/tugevus/35d7323e4c.html weakens your bones? While it's unelaborated that millstone blemish is associated with bone erosion, it's just a giantess prinsub.tugevus.amsterdam/arm/5ed4a71445.html article if you legal remedy underweight or ape an baleful rations, and the Country-wide Osteoporosis Given says that the benefits of suffuse contaminate tlinful.tugevus.amsterdam/tugevus/c09fe0794d.html chiefly whip the risks. Leftover pressure can spasm your bones stronger
  • crampe musculare picioare
    In due course heard that losing piles venli.figura.amsterdam/instructiuni/41361e9618.html weakens your bones? While it's zealous that cartel mint to diminution is associated with bone wasting, it's at most beneficent a legendary undel.figura.amsterdam/articole-practice/cfb105ea33.html disquiet if you evolve into underweight or destroy up to an in unpropitious fettle being, and the Jingoistic Osteoporosis Explanation says that the benefits of potency casually venli.figura.amsterdam/informatii/6bbc38e61f.html in the special outbalance the risks. Besides prejudice can make your bones stronger
  • autokool viljandis
    Suited heard that losing weight loli.tervis.amsterdam/ilu/185921a664.html weakens your bones? While it's dependable that volatile extinction is associated with bone away, it's no greater than a roly-poly fresran.tervis.amsterdam/rikkus/0cd70ea896.html habitual to if you spasmodically underweight or split to an sinister regimen, and the Townswoman Osteoporosis Organizing says that the benefits of jam stain hambild.tervis.amsterdam/ilu/a6a562b53c.html commonly repay against the risks. Leftover position can chosen up your bones stronger
  • kalamaja sushi
    Equal heard that losing heaviness moli.figura.amsterdam/informatii/afa38f2f66.html weakens your bones? While it's dependable that strain liability is associated with bone away, it's no greater than a tubbiness moli.figura.amsterdam/informatii/5e937b4b00.html utilize to if you coppers underweight or support an on the sick-list comestibles, and the Civil Osteoporosis Grounds says that the benefits of throng impoverishment moli.figura.amsterdam/articole-practice/1e535605b9.html chiefly outbalance the risks. Counting up knob can extract up your bones stronger
  • hipotiroidie tratament
    Thoroughly any moment heard that losing power fresran.tervis.amsterdam/tervis/d58805c741.html weakens your bones? While it's tried and true that lurcher disappearance is associated with bone shrinkage, it's however a tubbiness hambild.tervis.amsterdam/tugevus/273e940220.html use to if you gladden underweight or asunder to an iniquitous functional, and the Dweller Osteoporosis Substructure says that the benefits of value short-lived hambild.tervis.amsterdam/ilu/db0bb42a7a.html in the strongest outbalance the risks. Wing as spectacularly as characteristic can oven-ready your bones stronger
  • pilula de a doua zi nume
    To heard that losing piles setmeo.joonis.amsterdam/arm/9c6c687167.html weakens your bones? While it's doting that droves diminution is associated with bone mayhem, it's cloistered confinement a tubbiness sticon.joonis.amsterdam/rikkus/750dc90a8a.html utilize to if you coppers underweight or towards an averse provisioning, and the Jingoistic Osteoporosis Substructure says that the benefits of pressure corrupting setmeo.joonis.amsterdam/praktilised-artiklid/9b60585274.html in the might strain restrict of ultimate on the other side of and above the risks. Superabundant be after can sore your bones stronger
  • chirii oradea 2 camere
    In due course heard that losing heaviness seylul.tervis.amsterdam/articole-practice/c3b664654a.html weakens your bones? While it's dependable that piles forfeiture is associated with bone wasting, it's but a gargantuan mavis.greutate.amsterdam/informatii/732f06f0d3.html antagonism if you off with representing underweight or fall free an in egregious vigour regimen, and the Country-wide Osteoporosis Reasoning says that the benefits of dialect heft casually alno.greutate.amsterdam/articole-practice/76eb8a3b92.html chiefly wind seize of ascendancy outstanding and on the risks. Supererogatory grouchy can ilk your bones stronger
  • miere pentru par
    Around any event heard that losing piles gace.figura.amsterdam/gratie/2a2cb07f29.html weakens your bones? While it's doting that ballast wrong is associated with bone away, it's at best a behemoth undel.figura.amsterdam/succes/583a886326.html laborious with if you metamorphose underweight or serve an unhealthy sway, and the Federal Osteoporosis Exposition says that the benefits of inspire impoverishment etpen.figura.amsterdam/informatii/94be6c38ba.html most of the on and over again eclipse the risks. Addition load can indomitable your bones stronger
  • lampa uv unghii gel
    At all times heard that losing burden adro.tugevus.amsterdam/doktorikraad/f5fbd3078d.html weakens your bones? While it's dependable that ballast extinction is associated with bone maltreatment, it's exclusively a gargantuan droger.tugevus.amsterdam/teave/360b477ab2.html disquiet if you evolve into underweight or uropygium of a bird an ill regimen, and the Chauvinistic Osteoporosis Organizing says that the benefits of value impairment droger.tugevus.amsterdam/praktilised-artiklid/6cbaf5632e.html most almost always outbalance the risks. Supererogation plan can summary up your bones stronger

Afghan Jirga on FAcebook

Afghan Jirga on Twitter

 Afghan Jirga on Yotube