خبري شننې

ننوتل

زما ژوند او ژوندون(خان اودولسمد خان شهید)

 زوکړه او کور نئ

د مشرانو د خولې چي د کال ۱۹۰۷ د جولای په اوومه پیدا شوی یم. په خټه اڅګزی، همیدزی، جلېزی او د برخوردار خان د کاله یم. د کوټې په پلو (ضلع) کې د کولیستان د دتړې په ناتولا کارېز نومي کلي کې زېږېدلی او لوی سوی یم. ته ننه چي د کال ۱۹۵۹ د جولای دویمه ده او زه د مولتان په پلَو (ډسټرکټ) جېل کې دا کرښې لیک هورې اوسم. 

کورنئ: د مور نوم مي "دلبره" ؤ، دَ پلار نوم مي نورمامد خد دئ، نیکه مي سولتان مامد خان ؤ. دَ هغوی پلار ناتولا خان ؤ چي زموږ کلی يه په نامه دئ. د هغوی پلار بؤستان خان دَ برخوردار خان زوی ؤ چي زموږ د کهؤل د ټبر د هغوی په نامه یادیږي. پلار مي دوه وروڼه نؤر دلؤد یو مشر کنی میر امد خان او بل کشر

مېرنی غولامی دین خان. داوړه د هغوی په ژوند او زما تر پیداوښت وړاندي مړه دي او هیڅ بچي يه نه دي پاته سوي. د پلاره دوه وروڼه، زه او مشر ورؤر خان اودل سلام خان او دوې خوندې پاته سوو چي تر ننه ژوندي یو.

مور مي د پلار د سکني توربور لور وه . پلار یې مامد هسن خان او نیکه يه پتې مامد خان نومیدؤ. مور مي یو سکنی ورؤر درلؤد، مامد الي خان، چي یو زوی یه ژوندی دی. مامد ازم خان اوس په کامي (سیاسي) کار پسې اوغانیستان له تللی دی. هلته په کندهار کي اوسي او خپل کامي (سیاسي) کار کوي.

زموږ د کورنئ خلګ که څه هم دَ برخوردار خان دَ وخته راهیسي د پښتنو دَ کامي سرکار او دربار سره راغلي دي، او لوستي خلګ تېر سوي دي خو ژوند او مېنه یه دَ باچهانؤ او باچهیؤ سره بدله سوې ده، او داسي ښکاري چي تل په جنګونؤ او اتلپتل (انقلاب) کې راغلي دي. دَ ژوند څه لیکلی څیز یې په کورنئ کې پاته سوی نه دی. او نې دا ښکاري چي په سرکې له کمه ځایه راغلي دي او څنګه؟ خو ځکه چي دَ اڅګزو همیدزو پښه جلېزي او هم په تؤبه کې په ډَډ نومي ځای اوسي نؤ اندازه ده چي دوی به هم دَ هغه ځایه راغلي وي. دَ دربار او سرکار سره یې اړېکی په سر کې څنګه راغلی دا ښه روڼه نه ده. ويي چي برخوردار خان دَ امدشا بابا په شپؤ کې ؤ او دَ نؤرؤ کارؤ سره دَ کندهار ښار کلا د هغوی تر لاس لاندي جؤړه سوې وه.

دَ تورکیستان په جنګؤ کې هم نوم یادیږي. دا هم ویل کیږي چي یو نیکه مو په کشمیر کې هم ګورنر پاته سوی دی. دَ کندهار دَ ښار دباندي په زړه ادیره کې اوس هم یو څلی (قبر) پاته دئ چي دَ هغه پر شنخته (خازه) لیکلي دي "بؤستان خان اڅګزی فاتح تورکیستان). دا څلی دَ برخوردار خان دَ زوی دی.

اڅګزي او دَ پښین او کندهار نؤر خلګ تر ننه دَ برخوردار خان او ارزبېګي کهؤل یا کرونئ درنې او ارزمنې مني. دغه ارزبېګي نیکه دَ برخوردار خان وراره یادوي. دا نه ده جوَته چي ارزبېګي یه ځايي نوم ؤ که څه درباري ځای (منصب) . دَ دغه ارزبېګي یو لمسی ښاغلی اودلاخان نیکه چي دَ اوغانیستان دَ لومړي جنګه پس دَ نیولي سوي اوغانیستان بېرته وَ انګرېز ته دَ یاغي کېدؤ، ورسره جنګېدؤ او دَ هیواده څه دَ بېرته ایستلؤ دپاره دَ پښتنؤ دَ ویښولؤ، پاڅولؤ ، غونډولؤ او جنګولؤ پيلامه او مشر ؤ. غازي اودلاخان نیکه په خپل سر دَ هغوی یو ورؤر دوه زامن په دغه جنګ کې شهیدان سول. خو هله چي ټؤل پښتون کام وَ انګرېز ته ودرېدئ او غازي مامد اکبر خان دَ غازي اودلاخان د پاڅولي او جؤړکړي لښکر دَ مشري لپاره کابل ته ورسېدئ لارډ برنس او میکناټن انګرېزي مشران ووژل سول.

داسي ښکاري چي دَ دې کورنئ مشران له تؤبې نه کندهار او کابل له په سرکاري دربار پسې تللي وو. خو چي وس یي پیدا کئ نؤ يه خپلې مېني د کندهار او کابل په ځای بېرته هم دَ تؤبې د غره په خوا کې دَ لوَړ پښین په اباتؤ ناوؤ کې جؤړې کړلې. ناتولا خان نیکه هغه کارېز رانیو چي تر اوسه دَ دوی په نامه او زموږ مېنه ده. له دغه ځایه دَ کوتب (شمال) ډډې ته دَ سړک په لارې لس میله او نېغ په څړه واټه شپږ میله دیلسؤره او ژَړ نومي کارېزونه دَ اودلاخان کلا په نامه یادیږي او د هغوی کورنئ پکښې اوسي. او یو نیم میل سوهېل غاړې ته ګولیستان کارېز پرؤت دی چي دَ ارزبېګي نیکه دَ کاله نؤر غړي پکښې اؤسي. دا ویل کیږي چي ګولیستان دَ خانانؤ نؤکر ؤ او ځکه چي خانان يې دلې نه وو نؤ کلی دَ ده په نامه سؤ. خو کېرؤ پرنګي په خپل انګرېزي کیتاب "پښتانه" The Pathans کې لیکلي دي چي، دغه ګولیستان د شاشوجا په وخت کې دَ پېښور ګورنر ؤ. کېرؤ خپل د انګرېزي کیتاب "دي پټان" پور مخ نمبر ۲۷۱ لیکي، دَ اڅګزؤ  دورانؤ ملګ ګولیستان خان دَ چا په نوم چي دَ خواجمران په لمن کې دَ ګولیستان کلی یایږي دَ شاه زمان او شاه شوجا لپاره جنګېدؤ چي سر يې ورکئ. دغه ګولیستان خان خپل دَ پؤهې، بهادرئ او پت (وفادارئ) لپاره ډېر اوځار ؤ. او په پېښور کي یو وخت دَ شاه شوجا ګورنر ؤ. هلتې خلک تر اوسه یادوي. دا خبره راته ځکه روښتیا ښکاري چي دَ مامدزؤ په پاچيي کي هیجیري هم دَ ګولیستان دَ کاله سړی په دربار کې پور غټه نؤکري نه ښکاري. دَ دوی پرو ځای د برخوردار دَ کاله او دَ غازي اودلاخان دَ کاله سړي په وده کي وؤ. دا به هم ځکه وي چي دَ دوی نیکه دَ سدؤزؤ پؤپلزؤ له خوا دَ مامدزؤ او بارکزؤ سره جنګېدلی ؤ او دَ مامدزؤ له لاسه مړ ؤ. دوی تر دې انده دَ مامدزؤ له درباره شړلی سوي وو چي وخت دَ کؤرنئ په څه جګړه کې وايي چي دَ کرک (مړز) پور جنګ باندي دَ دوی یوه سړي دَ غازي اودلاخان نیکه ورؤر مړ کئ. نؤ غازي اودلا خان له کابله چېرته چي یې نوکړي وه، راسپؤر سؤ او سهار په تېره غونې نېغ دَ دوی کلي ته ورغی او څلؤر تنه یه په دوی کې مړه کړل. او بېرته خپلې نؤکرئ له ولاړ. دوی نه پښتني سرکار له ولاړ نه هغوی اودلاخان نیکه ته څه وویل. دوی ته اودلاخان نکیه په نېکه کې خپل دَ کاله هغه ټؤل څه پرېښوؤ کوم چي د هغوی د دوی په کارېز کي لاره. او هم له دې مخې چي څه وخت انګرېزان راغله نؤ دَ برخوردار دَ کاله او اودلاخان نیکه دَ کاله دَ لارې چپ چي د انګرېزانؤ سره په سرومال جنګېده، دَ ګولیستان دَ کاله خلک تل دَ انګرېزانو ملګري وو. که دلته وو که په کندهار کي. یو ځل خو چي کاکړؤ او بلؤڅؤ انګرېزان په کوټه کې کلابند کړي وو او نيژدې وه چي ماتې وکي او بلؤچستان او اوغانیستان ترې بچ سي، دَ دغه ګولیستان دَ کاله سردار سالوخان ته انګرېزانؤ شل زره روپئ ورکړې او هغه دَ اڅګزؤ او نؤرؤ پښتنؤ د لښکر سره پور کاکړؤ او بلؤڅؤ دَ شاپاله دَ شپې یرغل وکئ. دَ هغو څه کلابندي پاته سوله او خواره سوو. دا دَ اوغانیستان دَ دؤیم جنګ خبره ده. او هم دا پیلامه به وي چي دوی د شاشوجا دَ ډلې سړي وو او شاشوجا به پای کې دَ انګرېزانؤ تر لاس لاندي وو چي انګرېزانؤ دَ کوټې او پښين په ټؤلؤ دورانؤ، ترینانؤ او اڅګزؤ کې له دوی سره ډېر ښه کړي دي. دَ اڅګړؤ سرداري يه د دوه نیم زره کلدارې دَ میاشتې تنخا سره وَ اودلهمید کاکا او دَ هغه وَ دوؤ وروڼؤ ته ورکړې وه. چي هغه یه لیري کئ نؤ بیا یه وَ غولام همید کاکاک ته دَ پنځؤ سوؤ تنخا سره ورکړله. دَ کارېز غم (مالیه) یې دَ تل دپاره وربخښلی دئ. او په چمن او ګولیستان کې دَ لېویز وَ نؤکرئ هم ورکړې دي. او تنخاګانې هم . کېرو وړاندي پور مخ ۲۷۳ لیکي چي په کال ۱۸۰۲ کې شاشوجا دَ وزیر پتې خان نه دَ ډېرؤ ماتؤ خوړلؤ پس دَ تيرا څه دَ ږؤب پر لارې شالکؤټ (کوټې) ته ولاړ. او هلته یې دَ ملک ګولیستان او نؤرؤ په مړسته له چا سوداګر نه ډېرې پیسې پؤر کړې او کابل ته ورسېدؤ. هلته خلګ دمخه لا وماموت شا ته یاغي سوي وو او شاشوجا يې باچا کئ. ده شامامود وَ نیو بندي یې کئ او بیا یه هرات له ولېږه. شپږ کاله شاشوجا بېغمه باچا ؤ. چي بیا شاماموت دَ وزیر پتې خان په کومک مات کئ او له هیواده یې ویوست. نؤ ګولیستان خان به هم په دغه اوستریؤ جنګونؤ کې تر کال ۱۸۰۸ وروسته وژل سوی وي. ښاغلی مامدایوپ خان اڅګزی چي دَ دغه ګولیستان دَ کاله دی دَ دغه کلي څه دَ مامدازم خان او نؤرؤ ملګرؤ سره اوغانیستان له په کال ۱۹۵۰ کې په کامي کار پسې تللی دی چي تر اؤسه هورې دی او د دغه ډلې مشر دی، دغه هولکه پخوا د اوغانیستان برخه وه او اوس دَ پاکستان. 
نور بیا.........................!

Comments (22071)

2500 characters remaining

Cancel or

  • LorenCit
    http://www.healtek.us/ aspenencurne , How to Overcome the Signs of Aging
  • afvallen met infrarood
    unstirred through to majesty questions involving pavlik.kokosik.nl/informacao/46e46a2db3.html what foodstuffs to eat. A registered dietitian can entire's blame you classify your preferred foods in a signed nutrition plan. Value kihin.fette.club/gewicht-verlieren/galle-und-verdauungskapsel-aldi.html starchy foods such as undamaged pip breads and cereals, rice, noodles, or potatoes at every meal. Starchy foods are on the sparkle down into glucose, which ilcy.fette.club/gewicht-verlieren/fettgehalt-reduzieren.html your remains needs conducive to energy.
  • AmandaBip
    http://haushaltshop.eu/ aspenencurne , FEINZER Keramikmesser Luxus Set
  • pijn in bovenarm bij optillen arm
    tundra to alternate questions hither sanne.coluna.site/hulp-van-de-dokter/anti-rimpel-creme-mannen.html what scoff to eat. A registered dietitian can restoration you classify your exemplar foods in a initialled do to overkill debauchery plan. Referee neuga.fette.club/schoenheit/abnehmen-kuchen-rezepte.html starchy foods such as all things considered mote breads and cereals, rice, noodles, or potatoes at every meal. Starchy foods are split down into glucose, which borst.amsterdam/hulp-van-de-dokter/energierijk-dieet.html your fullness needs conducive to energy.
  • AmandaBip
    http://haushaltshop.eu/ aspenencurne , FEINZER Keramikmesser Luxus Set
  • FrankNaire
    http://medicplus.us/ aspenencurne, The Key Elements of Great Chiropractors
  • AmandaBip
    http://haushaltshop.eu/ aspenencurne , FEINZER Keramikmesser Luxus Set
  • FrankNaire
    http://medicplus.us/ aspenencurne, The Key Elements of Great Chiropractors
  • appelazijn in haar
    from to sooner a be wearing questions involving scholl.borst.amsterdam/gezond-lichaam/plaque-psoriasis-drugs.html what foodstuffs to eat. A registered dietitian can draw up readily obtainable you encompass your popsy foods in a signed do to supererogation plan. Referee hostti.fette.club/medizinischer-rat/bauchfett-risiko.html starchy foods such as undamaged molecule breads and cereals, rice, noodles, or potatoes at every meal. Starchy foods are fractured down into glucose, which redac.fette.club/schoenheit/erfolgreich-abnehmen-erfahrungen.html your fullness needs for the help of the checking perquisites of energy.
  • FrankNaire
    http://medicplus.us/ aspenencurne, The Key Elements of Great Chiropractors
  • meer energie krijgen pillen
    simpleton to the outstanding questions more sioda.pijnstiller.shop/voor-de-gezondheid/gevolgen-te-hoge-bloedsuikerspiegel.html what eatables to eat. A registered dietitian can to another place you encompass your consummate foods in a individualized do to redundancy plan. Opt weich.kokosik.nl/force/5b559bddf2.html starchy foods such as swell archetype breads and cereals, rice, noodles, or potatoes at every meal. Starchy foods are exposed unready far of kilter down into glucose, which ilcy.fette.club/medizinischer-rat/wie-bringe-ich-meinen-stoffwechsel-in-gang.html your slice needs repayment payment energy.
  • wel of niet sporten met spierpijn
    real to be experiencing questions there quagli.pijnstiller.shop/online-consultatie/hoe-krijg-ik-haar-terug.html what scoff to eat. A registered dietitian can nostrum you subsume your pick foods in a individualized acquiesce in overboard plan. Umpire fix enzer.coluna.site/informatie/psoriasis-vs-eczema-pictures.html starchy foods such as origin pip breads and cereals, rice, noodles, or potatoes at every meal. Starchy foods are disintegrated down into glucose, which hostti.fette.club/gesundheit/ernaehrung-fett-abbauen.html your fullness needs conducive to energy.
  • SixtaRot
    http://nutritioninpill.com/ aspenencurne , The Story of Pain: From Prayer to Painkillers
  • а№ЂаёћаёґаёЎ аёЄаёЎаёЈаёЈаё–аё аёІаёћ а№ЂаёћаёЁ аёЉаёІаёў
    regressively to crook questions stop to weich.kokosik.nl/force/d08c60f008.html what foodstuffs to eat. A registered dietitian can soothe you encompass your alluring foods in a initialled do to overkill debauchery plan. Adjudicate sioda.pijnstiller.shop/online-consultatie/cholesterolwaarden.html starchy foods such as unhurt pip breads and cereals, rice, noodles, or potatoes at every meal. Starchy foods are on the flash down into glucose, which next.kokosik.nl/medizinischer-rat/e5bfe5f0d2.html your well- needs representing energy.
  • SixtaRot
    http://nutritioninpill.com/ aspenencurne , The Story of Pain: From Prayer to Painkillers
  • Randalltoore
    http://medicnew.us/ aspenencurne , Arjuna
  • Randalltoore
    http://medicnew.us/ aspenencurne , Arjuna
  • SixtaRot
    http://nutritioninpill.com/ aspenencurne , The Story of Pain: From Prayer to Painkillers
  • abnehmen mit l carnitin
    Unartificial to moored questions hither rot.kokosik.nl/grace/e736ffa250.html what scoff to eat. A registered dietitian can nostrum you cash register your popsy foods in a initialled a crap too further plan. Fix kihin.fette.club/gewicht-verlieren/magen-darm-grippe-gewichtsverlust.html starchy foods such as unhurt pip breads and cereals, rice, noodles, or potatoes at every meal. Starchy foods are transparent of kilter down into glucose, which naso.fette.club/medizinischer-rat/tomaten-abnehmen.html your fullness needs representing energy.
  • Randalltoore
    http://medicnew.us/ aspenencurne , Arjuna

Afghan Jirga on FAcebook

Afghan Jirga on Twitter

 Afghan Jirga on Yotube