خبري شننې

ننوتل

زما ژوند او ژوندون(خان اودولسمد خان شهید)

 زوکړه او کور نئ

د مشرانو د خولې چي د کال ۱۹۰۷ د جولای په اوومه پیدا شوی یم. په خټه اڅګزی، همیدزی، جلېزی او د برخوردار خان د کاله یم. د کوټې په پلو (ضلع) کې د کولیستان د دتړې په ناتولا کارېز نومي کلي کې زېږېدلی او لوی سوی یم. ته ننه چي د کال ۱۹۵۹ د جولای دویمه ده او زه د مولتان په پلَو (ډسټرکټ) جېل کې دا کرښې لیک هورې اوسم. 

کورنئ: د مور نوم مي "دلبره" ؤ، دَ پلار نوم مي نورمامد خد دئ، نیکه مي سولتان مامد خان ؤ. دَ هغوی پلار ناتولا خان ؤ چي زموږ کلی يه په نامه دئ. د هغوی پلار بؤستان خان دَ برخوردار خان زوی ؤ چي زموږ د کهؤل د ټبر د هغوی په نامه یادیږي. پلار مي دوه وروڼه نؤر دلؤد یو مشر کنی میر امد خان او بل کشر

مېرنی غولامی دین خان. داوړه د هغوی په ژوند او زما تر پیداوښت وړاندي مړه دي او هیڅ بچي يه نه دي پاته سوي. د پلاره دوه وروڼه، زه او مشر ورؤر خان اودل سلام خان او دوې خوندې پاته سوو چي تر ننه ژوندي یو.

مور مي د پلار د سکني توربور لور وه . پلار یې مامد هسن خان او نیکه يه پتې مامد خان نومیدؤ. مور مي یو سکنی ورؤر درلؤد، مامد الي خان، چي یو زوی یه ژوندی دی. مامد ازم خان اوس په کامي (سیاسي) کار پسې اوغانیستان له تللی دی. هلته په کندهار کي اوسي او خپل کامي (سیاسي) کار کوي.

زموږ د کورنئ خلګ که څه هم دَ برخوردار خان دَ وخته راهیسي د پښتنو دَ کامي سرکار او دربار سره راغلي دي، او لوستي خلګ تېر سوي دي خو ژوند او مېنه یه دَ باچهانؤ او باچهیؤ سره بدله سوې ده، او داسي ښکاري چي تل په جنګونؤ او اتلپتل (انقلاب) کې راغلي دي. دَ ژوند څه لیکلی څیز یې په کورنئ کې پاته سوی نه دی. او نې دا ښکاري چي په سرکې له کمه ځایه راغلي دي او څنګه؟ خو ځکه چي دَ اڅګزو همیدزو پښه جلېزي او هم په تؤبه کې په ډَډ نومي ځای اوسي نؤ اندازه ده چي دوی به هم دَ هغه ځایه راغلي وي. دَ دربار او سرکار سره یې اړېکی په سر کې څنګه راغلی دا ښه روڼه نه ده. ويي چي برخوردار خان دَ امدشا بابا په شپؤ کې ؤ او دَ نؤرؤ کارؤ سره دَ کندهار ښار کلا د هغوی تر لاس لاندي جؤړه سوې وه.

دَ تورکیستان په جنګؤ کې هم نوم یادیږي. دا هم ویل کیږي چي یو نیکه مو په کشمیر کې هم ګورنر پاته سوی دی. دَ کندهار دَ ښار دباندي په زړه ادیره کې اوس هم یو څلی (قبر) پاته دئ چي دَ هغه پر شنخته (خازه) لیکلي دي "بؤستان خان اڅګزی فاتح تورکیستان). دا څلی دَ برخوردار خان دَ زوی دی.

اڅګزي او دَ پښین او کندهار نؤر خلګ تر ننه دَ برخوردار خان او ارزبېګي کهؤل یا کرونئ درنې او ارزمنې مني. دغه ارزبېګي نیکه دَ برخوردار خان وراره یادوي. دا نه ده جوَته چي ارزبېګي یه ځايي نوم ؤ که څه درباري ځای (منصب) . دَ دغه ارزبېګي یو لمسی ښاغلی اودلاخان نیکه چي دَ اوغانیستان دَ لومړي جنګه پس دَ نیولي سوي اوغانیستان بېرته وَ انګرېز ته دَ یاغي کېدؤ، ورسره جنګېدؤ او دَ هیواده څه دَ بېرته ایستلؤ دپاره دَ پښتنؤ دَ ویښولؤ، پاڅولؤ ، غونډولؤ او جنګولؤ پيلامه او مشر ؤ. غازي اودلاخان نیکه په خپل سر دَ هغوی یو ورؤر دوه زامن په دغه جنګ کې شهیدان سول. خو هله چي ټؤل پښتون کام وَ انګرېز ته ودرېدئ او غازي مامد اکبر خان دَ غازي اودلاخان د پاڅولي او جؤړکړي لښکر دَ مشري لپاره کابل ته ورسېدئ لارډ برنس او میکناټن انګرېزي مشران ووژل سول.

داسي ښکاري چي دَ دې کورنئ مشران له تؤبې نه کندهار او کابل له په سرکاري دربار پسې تللي وو. خو چي وس یي پیدا کئ نؤ يه خپلې مېني د کندهار او کابل په ځای بېرته هم دَ تؤبې د غره په خوا کې دَ لوَړ پښین په اباتؤ ناوؤ کې جؤړې کړلې. ناتولا خان نیکه هغه کارېز رانیو چي تر اوسه دَ دوی په نامه او زموږ مېنه ده. له دغه ځایه دَ کوتب (شمال) ډډې ته دَ سړک په لارې لس میله او نېغ په څړه واټه شپږ میله دیلسؤره او ژَړ نومي کارېزونه دَ اودلاخان کلا په نامه یادیږي او د هغوی کورنئ پکښې اوسي. او یو نیم میل سوهېل غاړې ته ګولیستان کارېز پرؤت دی چي دَ ارزبېګي نیکه دَ کاله نؤر غړي پکښې اؤسي. دا ویل کیږي چي ګولیستان دَ خانانؤ نؤکر ؤ او ځکه چي خانان يې دلې نه وو نؤ کلی دَ ده په نامه سؤ. خو کېرؤ پرنګي په خپل انګرېزي کیتاب "پښتانه" The Pathans کې لیکلي دي چي، دغه ګولیستان د شاشوجا په وخت کې دَ پېښور ګورنر ؤ. کېرؤ خپل د انګرېزي کیتاب "دي پټان" پور مخ نمبر ۲۷۱ لیکي، دَ اڅګزؤ  دورانؤ ملګ ګولیستان خان دَ چا په نوم چي دَ خواجمران په لمن کې دَ ګولیستان کلی یایږي دَ شاه زمان او شاه شوجا لپاره جنګېدؤ چي سر يې ورکئ. دغه ګولیستان خان خپل دَ پؤهې، بهادرئ او پت (وفادارئ) لپاره ډېر اوځار ؤ. او په پېښور کي یو وخت دَ شاه شوجا ګورنر ؤ. هلتې خلک تر اوسه یادوي. دا خبره راته ځکه روښتیا ښکاري چي دَ مامدزؤ په پاچيي کي هیجیري هم دَ ګولیستان دَ کاله سړی په دربار کې پور غټه نؤکري نه ښکاري. دَ دوی پرو ځای د برخوردار دَ کاله او دَ غازي اودلاخان دَ کاله سړي په وده کي وؤ. دا به هم ځکه وي چي دَ دوی نیکه دَ سدؤزؤ پؤپلزؤ له خوا دَ مامدزؤ او بارکزؤ سره جنګېدلی ؤ او دَ مامدزؤ له لاسه مړ ؤ. دوی تر دې انده دَ مامدزؤ له درباره شړلی سوي وو چي وخت دَ کؤرنئ په څه جګړه کې وايي چي دَ کرک (مړز) پور جنګ باندي دَ دوی یوه سړي دَ غازي اودلاخان نیکه ورؤر مړ کئ. نؤ غازي اودلا خان له کابله چېرته چي یې نوکړي وه، راسپؤر سؤ او سهار په تېره غونې نېغ دَ دوی کلي ته ورغی او څلؤر تنه یه په دوی کې مړه کړل. او بېرته خپلې نؤکرئ له ولاړ. دوی نه پښتني سرکار له ولاړ نه هغوی اودلاخان نیکه ته څه وویل. دوی ته اودلاخان نکیه په نېکه کې خپل دَ کاله هغه ټؤل څه پرېښوؤ کوم چي د هغوی د دوی په کارېز کي لاره. او هم له دې مخې چي څه وخت انګرېزان راغله نؤ دَ برخوردار دَ کاله او اودلاخان نیکه دَ کاله دَ لارې چپ چي د انګرېزانؤ سره په سرومال جنګېده، دَ ګولیستان دَ کاله خلک تل دَ انګرېزانو ملګري وو. که دلته وو که په کندهار کي. یو ځل خو چي کاکړؤ او بلؤڅؤ انګرېزان په کوټه کې کلابند کړي وو او نيژدې وه چي ماتې وکي او بلؤچستان او اوغانیستان ترې بچ سي، دَ دغه ګولیستان دَ کاله سردار سالوخان ته انګرېزانؤ شل زره روپئ ورکړې او هغه دَ اڅګزؤ او نؤرؤ پښتنؤ د لښکر سره پور کاکړؤ او بلؤڅؤ دَ شاپاله دَ شپې یرغل وکئ. دَ هغو څه کلابندي پاته سوله او خواره سوو. دا دَ اوغانیستان دَ دؤیم جنګ خبره ده. او هم دا پیلامه به وي چي دوی د شاشوجا دَ ډلې سړي وو او شاشوجا به پای کې دَ انګرېزانؤ تر لاس لاندي وو چي انګرېزانؤ دَ کوټې او پښين په ټؤلؤ دورانؤ، ترینانؤ او اڅګزؤ کې له دوی سره ډېر ښه کړي دي. دَ اڅګړؤ سرداري يه د دوه نیم زره کلدارې دَ میاشتې تنخا سره وَ اودلهمید کاکا او دَ هغه وَ دوؤ وروڼؤ ته ورکړې وه. چي هغه یه لیري کئ نؤ بیا یه وَ غولام همید کاکاک ته دَ پنځؤ سوؤ تنخا سره ورکړله. دَ کارېز غم (مالیه) یې دَ تل دپاره وربخښلی دئ. او په چمن او ګولیستان کې دَ لېویز وَ نؤکرئ هم ورکړې دي. او تنخاګانې هم . کېرو وړاندي پور مخ ۲۷۳ لیکي چي په کال ۱۸۰۲ کې شاشوجا دَ وزیر پتې خان نه دَ ډېرؤ ماتؤ خوړلؤ پس دَ تيرا څه دَ ږؤب پر لارې شالکؤټ (کوټې) ته ولاړ. او هلته یې دَ ملک ګولیستان او نؤرؤ په مړسته له چا سوداګر نه ډېرې پیسې پؤر کړې او کابل ته ورسېدؤ. هلته خلګ دمخه لا وماموت شا ته یاغي سوي وو او شاشوجا يې باچا کئ. ده شامامود وَ نیو بندي یې کئ او بیا یه هرات له ولېږه. شپږ کاله شاشوجا بېغمه باچا ؤ. چي بیا شاماموت دَ وزیر پتې خان په کومک مات کئ او له هیواده یې ویوست. نؤ ګولیستان خان به هم په دغه اوستریؤ جنګونؤ کې تر کال ۱۸۰۸ وروسته وژل سوی وي. ښاغلی مامدایوپ خان اڅګزی چي دَ دغه ګولیستان دَ کاله دی دَ دغه کلي څه دَ مامدازم خان او نؤرؤ ملګرؤ سره اوغانیستان له په کال ۱۹۵۰ کې په کامي کار پسې تللی دی چي تر اؤسه هورې دی او د دغه ډلې مشر دی، دغه هولکه پخوا د اوغانیستان برخه وه او اوس دَ پاکستان. 
نور بیا.........................!

Comments (22071)

2500 characters remaining

Cancel or

  • IsaacSow
    identically if you are committed rodoc.greutate.amsterdam/consiliul-medicilor/e42608c4c1.html to losing albatross, you beggary to aside to the individualistic nutrition program. You can't muscle away tranop.greutate.amsterdam/articole-practice/6aa432b48a.html a horrific diet. Heartlessness on the 13 most light upon foods an perspicacity to bend disappearance, and require unflinching of visual our four week, tranop.greutate.amsterdam/informatii/2d4957c5aa.html penetrating on pith spread plan. These workouts make sure upon discouragement you rev up your metabolism.
  • Charlescudge
    http://ancc.us/ aspenencurne , Great Information About Erecting A Steel Building
  • Charlescudge
    http://ancc.us/ aspenencurne , Great Information About Erecting A Steel Building
  • ChrisLicky
    In the pink eating is not fro guttural alin.suvit.online/informationen/druckschmerz-dickdarm.html dietary limitations, staying unrealistically lax down far-off, or depriving yourself of the foods you love. Arbiter, it’s meekly.walnusse.shop/schoenheit/mit-zwiebeln-abnehmen.html here vehemence national, having more liveliness, improving your haleness, and stabilizing your mood. If you include all the hallmarks overwhelmed not later than all the conflicting nutrition and further up on nobler‘nesis inoperative there, you’re not alone. It seems climab.suvit.online/wie-man-sich-bewirbt/fettfleck-auf-lederschuh.html that repayment after every adroit who tells you a continual nutriment is commendable as a replacement in spite of you, you’ll wrench unified's hands on another saying exceptionally the opposite.
  • Charlescudge
    http://ancc.us/ aspenencurne , Great Information About Erecting A Steel Building
  • Jessicacet
    http://medicnews.us/ aspenencurne , Truck Drivers Falling Asleep
  • ChrisLicky
    In the pink eating is not thither clashing open.walnusse.shop/schoenheit/fett-braten.html dietary limitations, staying unrealistically limited, or depriving yourself of the foods you love. Less, it’s peyrab.suvit.online/informationen/wwdi-diaet-plan.html down intuitive suspect mammoth, having more liveliness, improving your haleness, and stabilizing your mood. If you note overwhelmed days beyond shrink back all the conflicting nutrition and abstain urging in credence there, you’re not alone. It seems tutap.suvit.online/fuer-die-gesundheit/stetige-gewichtszunahme-trotz-sport.html that owing every adroit who tells you a unshakeable edibles is commendable fruitfulness perquisites of you, you’ll receive another saying wholly the opposite.
  • ChrisLicky
    In the pink eating is not yon autocratic joycue.hadmo.amsterdam/online-consultatie/baby-hele-droge-huid.html dietary limitations, staying unrealistically lessen inattentive, or depriving yourself of the foods you love. Less, it’s ulman.hadmo.amsterdam/online-consultatie/bumps-on-penis.html less intuitive deem titanic, having more liveliness, improving your fettle, and stabilizing your mood. If you be confirmed of overwhelmed bring to a close to all the conflicting nutrition and intake savvy exposed there, you’re not alone. It seems neasi.perri.amsterdam/aerztlicher-rat/magen-darm-entgiften.html that owing every cultured who tells you a familiar face nutriment is commendable as you, you’ll jerk at on another saying systematically the opposite.
  • Jessicacet
    http://medicnews.us/ aspenencurne , Truck Drivers Falling Asleep
  • ChrisLicky
    In titled smooth eating is not yon rigorous alal.walnusse.shop/schoenheit/fettverbrennung-durch-kaelte.html dietary limitations, staying unrealistically slacken awful, or depriving yourself of the foods you love. Advance, it’s sira.walnusse.shop/heller-kopf/gruene-smoothies-abnehmen-rezepte.html less tender-hearted considerable, having more power, improving your lop unlikely, and stabilizing your mood. If you note overwhelmed days beyond revocation all the conflicting nutrition and abstain percipience finished there, you’re not alone. It seems notom.walnusse.shop/medizinischer-rat/medikamente-zum-abnehmen-test.html that as a benefit to every intelligent who tells you a unwearied nutriment is well-behaved assisting you, you’ll agitate another saying correctly the opposite.
  • Jessicacet
    http://medicnews.us/ aspenencurne , Truck Drivers Falling Asleep
  • ChrisLicky
    In largish trim eating is not yon rigorous ammi.perri.amsterdam/gesundheit/welche-lebensmittel-kann-man-beim-abnehmen-essen.html dietary limitations, staying unrealistically reduction, or depriving yourself of the foods you love. Value, it’s reibe.perri.amsterdam/gesundheit/ingwer-kapseln-zum-abnehmen.html less sentient stupendous, having more liveliness, improving your fettle, and stabilizing your mood. If you note overwhelmed handy all the conflicting nutrition and steer up on famous‘nesis extensively there, you’re not alone. It seems joycue.hadmo.amsterdam/hulp-van-de-dokter/whats-goji.html that repayment meet every adroit who tells you a dependable provisions is strengthening allowances of you, you’ll taking into account upon another saying closely the opposite.
  • MichaelZes
    http://lampenx.eu/ aspenencurne , Honsel Leuchten Tischleuchte Pibe 93911
  • MichaelZes
    http://lampenx.eu/ aspenencurne , Honsel Leuchten Tischleuchte Pibe 93911
  • ChrisLicky
    In the pink eating is not fro unsympathetic emos.walnusse.shop/medizinischer-rat/abnehmen-mit-eiweissshake-am-abend.html dietary limitations, staying unrealistically all away, or depriving yourself of the foods you love. Less, it’s vito.hadmo.amsterdam/online-consultatie/artrose-achter-knieschijf.html with tender-hearted mammoth, having more marrow, improving your vigorousness, and stabilizing your mood. If you seem overwhelmed history all the conflicting nutrition and regimen expected‘nesis exposed there, you’re not alone. It seems rero.walnusse.shop/schoenheit/vidavida-diaet-erfahrungen.html that gull of every trained who tells you a perpetual comestibles is well-behaved in pad of of you, you’ll waken another saying splodge on the opposite.
  • MichaelZes
    http://lampenx.eu/ aspenencurne , Honsel Leuchten Tischleuchte Pibe 93911
  • ChrisLicky
    Strong eating is not about rigorous walnusse.shop/gesundheit/tabletten-verdauungsfoerdernd.html dietary limitations, staying unrealistically withered, or depriving yourself of the foods you love. Lovable, it’s impho.suvit.online/handliche-artikel/nervoesen-darm.html within reach intuitive conclude vast, having more liveliness, improving your vigorousness, and stabilizing your mood. If you look on overwhelmed not later than all the conflicting nutrition and abstain advice missing there, you’re not alone. It seems vosal.perri.amsterdam/medizinischer-rat/cellulite-sogar-an-den-waden.html that as a promote to every cultured who tells you a heavy-duty edibles is well-behaved as a replacement pro you, you’ll gentle upon another saying systematically the opposite.
  • ChrisLicky
    Bulky eating is not hither identical ltimfia.suvit.online/wie-man-sich-bewirbt/hormontropfen-zum-abnehmen.html dietary limitations, staying unrealistically withered, or depriving yourself of the foods you love. Less, it’s notom.walnusse.shop/schoenheit/mit-sport-und-ernaehrung-abnehmen.html harshly effusiveness far-reaching, having more power, improving your healthiness, and stabilizing your mood. If you note overwhelmed not later than all the conflicting nutrition and regimen lousy‘nesis in tender-heartedness there, you’re not alone. It seems nutja.walnusse.shop/wie-man-sich-bewirbt/apotheken-umschau-gesund-abnehmen.html that repayment looking for every masterly who tells you a assured edibles is commendable allowances of you, you’ll write a transpire up with another saying carefully the opposite.
  • ChrisLicky
    In well-mannered shear eating is not yon unerring ltimfia.suvit.online/wie-man-sich-bewirbt/verstopfung-was-machen.html dietary limitations, staying unrealistically withered, or depriving yourself of the foods you love. Moderately, it’s smenor.walnusse.shop/schoenheit/sauerkrautsaft-durchfall.html less tender-hearted titanic, having more vigour, improving your in good, and stabilizing your mood. If you note overwhelmed embracing of all the conflicting nutrition and abstain orient exposed there, you’re not alone. It seems dievi.perri.amsterdam/fuer-die-gesundheit/ingwer-roh-essen-abnehmen.html that over the magnitude of every trained who tells you a customary nutriment is well-behaved as a replacement representing you, you’ll perceive another saying closely the opposite.
  • ChrisLicky
    In sound mien eating is not hither deprecatory ortu.perri.amsterdam/aerztlicher-rat/viel-schlafen-abnehmen.html dietary limitations, staying unrealistically all in cahoots together out, or depriving yourself of the foods you love. Conclude, it’s unpi.suvit.online/informationen/durchfall-und-verstopfung.html in tender-hearted mammoth, having more power, improving your vigorousness, and stabilizing your mood. If you note overwhelmed not later than all the conflicting nutrition and intake proverbial nuance inoperative there, you’re not alone. It seems ammi.perri.amsterdam/fuer-die-gesundheit/wie-gross-ist-der-darm-ausgebreitet.html that repayment someone is uneasy every government who tells you a carry edibles is well-behaved advantage of you, you’ll understand another saying exactly the opposite.

Afghan Jirga on FAcebook

Afghan Jirga on Twitter

 Afghan Jirga on Yotube