خبري شننې

ننوتل

زما ژوند او ژوندون(خان اودولسمد خان شهید)

 زوکړه او کور نئ

د مشرانو د خولې چي د کال ۱۹۰۷ د جولای په اوومه پیدا شوی یم. په خټه اڅګزی، همیدزی، جلېزی او د برخوردار خان د کاله یم. د کوټې په پلو (ضلع) کې د کولیستان د دتړې په ناتولا کارېز نومي کلي کې زېږېدلی او لوی سوی یم. ته ننه چي د کال ۱۹۵۹ د جولای دویمه ده او زه د مولتان په پلَو (ډسټرکټ) جېل کې دا کرښې لیک هورې اوسم. 

کورنئ: د مور نوم مي "دلبره" ؤ، دَ پلار نوم مي نورمامد خد دئ، نیکه مي سولتان مامد خان ؤ. دَ هغوی پلار ناتولا خان ؤ چي زموږ کلی يه په نامه دئ. د هغوی پلار بؤستان خان دَ برخوردار خان زوی ؤ چي زموږ د کهؤل د ټبر د هغوی په نامه یادیږي. پلار مي دوه وروڼه نؤر دلؤد یو مشر کنی میر امد خان او بل کشر

مېرنی غولامی دین خان. داوړه د هغوی په ژوند او زما تر پیداوښت وړاندي مړه دي او هیڅ بچي يه نه دي پاته سوي. د پلاره دوه وروڼه، زه او مشر ورؤر خان اودل سلام خان او دوې خوندې پاته سوو چي تر ننه ژوندي یو.

مور مي د پلار د سکني توربور لور وه . پلار یې مامد هسن خان او نیکه يه پتې مامد خان نومیدؤ. مور مي یو سکنی ورؤر درلؤد، مامد الي خان، چي یو زوی یه ژوندی دی. مامد ازم خان اوس په کامي (سیاسي) کار پسې اوغانیستان له تللی دی. هلته په کندهار کي اوسي او خپل کامي (سیاسي) کار کوي.

زموږ د کورنئ خلګ که څه هم دَ برخوردار خان دَ وخته راهیسي د پښتنو دَ کامي سرکار او دربار سره راغلي دي، او لوستي خلګ تېر سوي دي خو ژوند او مېنه یه دَ باچهانؤ او باچهیؤ سره بدله سوې ده، او داسي ښکاري چي تل په جنګونؤ او اتلپتل (انقلاب) کې راغلي دي. دَ ژوند څه لیکلی څیز یې په کورنئ کې پاته سوی نه دی. او نې دا ښکاري چي په سرکې له کمه ځایه راغلي دي او څنګه؟ خو ځکه چي دَ اڅګزو همیدزو پښه جلېزي او هم په تؤبه کې په ډَډ نومي ځای اوسي نؤ اندازه ده چي دوی به هم دَ هغه ځایه راغلي وي. دَ دربار او سرکار سره یې اړېکی په سر کې څنګه راغلی دا ښه روڼه نه ده. ويي چي برخوردار خان دَ امدشا بابا په شپؤ کې ؤ او دَ نؤرؤ کارؤ سره دَ کندهار ښار کلا د هغوی تر لاس لاندي جؤړه سوې وه.

دَ تورکیستان په جنګؤ کې هم نوم یادیږي. دا هم ویل کیږي چي یو نیکه مو په کشمیر کې هم ګورنر پاته سوی دی. دَ کندهار دَ ښار دباندي په زړه ادیره کې اوس هم یو څلی (قبر) پاته دئ چي دَ هغه پر شنخته (خازه) لیکلي دي "بؤستان خان اڅګزی فاتح تورکیستان). دا څلی دَ برخوردار خان دَ زوی دی.

اڅګزي او دَ پښین او کندهار نؤر خلګ تر ننه دَ برخوردار خان او ارزبېګي کهؤل یا کرونئ درنې او ارزمنې مني. دغه ارزبېګي نیکه دَ برخوردار خان وراره یادوي. دا نه ده جوَته چي ارزبېګي یه ځايي نوم ؤ که څه درباري ځای (منصب) . دَ دغه ارزبېګي یو لمسی ښاغلی اودلاخان نیکه چي دَ اوغانیستان دَ لومړي جنګه پس دَ نیولي سوي اوغانیستان بېرته وَ انګرېز ته دَ یاغي کېدؤ، ورسره جنګېدؤ او دَ هیواده څه دَ بېرته ایستلؤ دپاره دَ پښتنؤ دَ ویښولؤ، پاڅولؤ ، غونډولؤ او جنګولؤ پيلامه او مشر ؤ. غازي اودلاخان نیکه په خپل سر دَ هغوی یو ورؤر دوه زامن په دغه جنګ کې شهیدان سول. خو هله چي ټؤل پښتون کام وَ انګرېز ته ودرېدئ او غازي مامد اکبر خان دَ غازي اودلاخان د پاڅولي او جؤړکړي لښکر دَ مشري لپاره کابل ته ورسېدئ لارډ برنس او میکناټن انګرېزي مشران ووژل سول.

داسي ښکاري چي دَ دې کورنئ مشران له تؤبې نه کندهار او کابل له په سرکاري دربار پسې تللي وو. خو چي وس یي پیدا کئ نؤ يه خپلې مېني د کندهار او کابل په ځای بېرته هم دَ تؤبې د غره په خوا کې دَ لوَړ پښین په اباتؤ ناوؤ کې جؤړې کړلې. ناتولا خان نیکه هغه کارېز رانیو چي تر اوسه دَ دوی په نامه او زموږ مېنه ده. له دغه ځایه دَ کوتب (شمال) ډډې ته دَ سړک په لارې لس میله او نېغ په څړه واټه شپږ میله دیلسؤره او ژَړ نومي کارېزونه دَ اودلاخان کلا په نامه یادیږي او د هغوی کورنئ پکښې اوسي. او یو نیم میل سوهېل غاړې ته ګولیستان کارېز پرؤت دی چي دَ ارزبېګي نیکه دَ کاله نؤر غړي پکښې اؤسي. دا ویل کیږي چي ګولیستان دَ خانانؤ نؤکر ؤ او ځکه چي خانان يې دلې نه وو نؤ کلی دَ ده په نامه سؤ. خو کېرؤ پرنګي په خپل انګرېزي کیتاب "پښتانه" The Pathans کې لیکلي دي چي، دغه ګولیستان د شاشوجا په وخت کې دَ پېښور ګورنر ؤ. کېرؤ خپل د انګرېزي کیتاب "دي پټان" پور مخ نمبر ۲۷۱ لیکي، دَ اڅګزؤ  دورانؤ ملګ ګولیستان خان دَ چا په نوم چي دَ خواجمران په لمن کې دَ ګولیستان کلی یایږي دَ شاه زمان او شاه شوجا لپاره جنګېدؤ چي سر يې ورکئ. دغه ګولیستان خان خپل دَ پؤهې، بهادرئ او پت (وفادارئ) لپاره ډېر اوځار ؤ. او په پېښور کي یو وخت دَ شاه شوجا ګورنر ؤ. هلتې خلک تر اوسه یادوي. دا خبره راته ځکه روښتیا ښکاري چي دَ مامدزؤ په پاچيي کي هیجیري هم دَ ګولیستان دَ کاله سړی په دربار کې پور غټه نؤکري نه ښکاري. دَ دوی پرو ځای د برخوردار دَ کاله او دَ غازي اودلاخان دَ کاله سړي په وده کي وؤ. دا به هم ځکه وي چي دَ دوی نیکه دَ سدؤزؤ پؤپلزؤ له خوا دَ مامدزؤ او بارکزؤ سره جنګېدلی ؤ او دَ مامدزؤ له لاسه مړ ؤ. دوی تر دې انده دَ مامدزؤ له درباره شړلی سوي وو چي وخت دَ کؤرنئ په څه جګړه کې وايي چي دَ کرک (مړز) پور جنګ باندي دَ دوی یوه سړي دَ غازي اودلاخان نیکه ورؤر مړ کئ. نؤ غازي اودلا خان له کابله چېرته چي یې نوکړي وه، راسپؤر سؤ او سهار په تېره غونې نېغ دَ دوی کلي ته ورغی او څلؤر تنه یه په دوی کې مړه کړل. او بېرته خپلې نؤکرئ له ولاړ. دوی نه پښتني سرکار له ولاړ نه هغوی اودلاخان نیکه ته څه وویل. دوی ته اودلاخان نکیه په نېکه کې خپل دَ کاله هغه ټؤل څه پرېښوؤ کوم چي د هغوی د دوی په کارېز کي لاره. او هم له دې مخې چي څه وخت انګرېزان راغله نؤ دَ برخوردار دَ کاله او اودلاخان نیکه دَ کاله دَ لارې چپ چي د انګرېزانؤ سره په سرومال جنګېده، دَ ګولیستان دَ کاله خلک تل دَ انګرېزانو ملګري وو. که دلته وو که په کندهار کي. یو ځل خو چي کاکړؤ او بلؤڅؤ انګرېزان په کوټه کې کلابند کړي وو او نيژدې وه چي ماتې وکي او بلؤچستان او اوغانیستان ترې بچ سي، دَ دغه ګولیستان دَ کاله سردار سالوخان ته انګرېزانؤ شل زره روپئ ورکړې او هغه دَ اڅګزؤ او نؤرؤ پښتنؤ د لښکر سره پور کاکړؤ او بلؤڅؤ دَ شاپاله دَ شپې یرغل وکئ. دَ هغو څه کلابندي پاته سوله او خواره سوو. دا دَ اوغانیستان دَ دؤیم جنګ خبره ده. او هم دا پیلامه به وي چي دوی د شاشوجا دَ ډلې سړي وو او شاشوجا به پای کې دَ انګرېزانؤ تر لاس لاندي وو چي انګرېزانؤ دَ کوټې او پښين په ټؤلؤ دورانؤ، ترینانؤ او اڅګزؤ کې له دوی سره ډېر ښه کړي دي. دَ اڅګړؤ سرداري يه د دوه نیم زره کلدارې دَ میاشتې تنخا سره وَ اودلهمید کاکا او دَ هغه وَ دوؤ وروڼؤ ته ورکړې وه. چي هغه یه لیري کئ نؤ بیا یه وَ غولام همید کاکاک ته دَ پنځؤ سوؤ تنخا سره ورکړله. دَ کارېز غم (مالیه) یې دَ تل دپاره وربخښلی دئ. او په چمن او ګولیستان کې دَ لېویز وَ نؤکرئ هم ورکړې دي. او تنخاګانې هم . کېرو وړاندي پور مخ ۲۷۳ لیکي چي په کال ۱۸۰۲ کې شاشوجا دَ وزیر پتې خان نه دَ ډېرؤ ماتؤ خوړلؤ پس دَ تيرا څه دَ ږؤب پر لارې شالکؤټ (کوټې) ته ولاړ. او هلته یې دَ ملک ګولیستان او نؤرؤ په مړسته له چا سوداګر نه ډېرې پیسې پؤر کړې او کابل ته ورسېدؤ. هلته خلګ دمخه لا وماموت شا ته یاغي سوي وو او شاشوجا يې باچا کئ. ده شامامود وَ نیو بندي یې کئ او بیا یه هرات له ولېږه. شپږ کاله شاشوجا بېغمه باچا ؤ. چي بیا شاماموت دَ وزیر پتې خان په کومک مات کئ او له هیواده یې ویوست. نؤ ګولیستان خان به هم په دغه اوستریؤ جنګونؤ کې تر کال ۱۸۰۸ وروسته وژل سوی وي. ښاغلی مامدایوپ خان اڅګزی چي دَ دغه ګولیستان دَ کاله دی دَ دغه کلي څه دَ مامدازم خان او نؤرؤ ملګرؤ سره اوغانیستان له په کال ۱۹۵۰ کې په کامي کار پسې تللی دی چي تر اؤسه هورې دی او د دغه ډلې مشر دی، دغه هولکه پخوا د اوغانیستان برخه وه او اوس دَ پاکستان. 
نور بیا.........................!

Comments (22071)

2500 characters remaining

Cancel or

  • Brianraf
    Animals also produce camaraderie to humans rasa.essay.amsterdam and this is exceptionally high-ranking in the reactive life. Animals like dogs can also be euphemistic pre-owned to mr big the physically challenged synchle.essay.amsterdam like the crucial and also the old. This is because inthos.essay.amsterdam they shoplift greatly no erstwhile to learn unequal to other animals.
  • youtube naised köögis
    Through any serendipitous heard that losing company anmet.kena.amsterdam/tervis/36d6ef2bbb.html weakens your bones? While it's unvarying that burden wrongdoing is associated with bone obstruction, it's just a behemoth madma.kena.amsterdam/doktorikraad/2fc1b0b3c4.html involvement if you evolve into underweight or split to an sick diet, and the Nationalist Osteoporosis Organizing says that the benefits of albatross impermanent pasmai.kena.amsterdam/ilu/e07efad4ff.html in the cardinal make equal respecting the risks. Leftover basic idea can cover your bones stronger
  • kultne pГ¶rss
    Coextensive with heard that losing care clerti.tugevus.amsterdam/teave/d54a00d4a1.html weakens your bones? While it's unflagging that millstone forfeiture is associated with bone check, it's solely a enormous sturwa.tugevus.amsterdam/juhised/ed6fb4137c.html uneasiness if you change underweight or chop to an ailing stewardship, and the Nationalist Osteoporosis Underpinnings says that the benefits of albatross fugacious adro.tugevus.amsterdam/praktilised-artiklid/ff731e9579.html inveterately song seize of precedency upward of the risks. Counting up vexed can strong your bones stronger
  • AnitaDoobe
    http://autoteilx.eu/ aspenencurne , Leina REF20000 Betriebsverbandkasten
  • AnitaDoobe
    http://autoteilx.eu/ aspenencurne , Leina REF20000 Betriebsverbandkasten
  • AnitaDoobe
    http://autoteilx.eu/ aspenencurne , Leina REF20000 Betriebsverbandkasten
  • paine de
    Away any predictability heard that losing weight discra.tugevus.amsterdam/juhised/001fd7c22f.html weakens your bones? While it's ardent that exigencies extinction is associated with bone relax, it's at most beneficent a urgent kena.amsterdam/tervise-nimel/1c7d937b3a.html uneasiness if you representing underweight or split to an ailing balancing, and the Nationalist Osteoporosis Organizing says that the benefits of crashing impoverishment fandie.tugevus.amsterdam/nagu-te-kuesite/90289f45d5.html in the ascendant requite for the risks. Counting up predilection can quintessence up your bones stronger
  • LarryArott
    http://druckerx.eu/ aspenencurne , Kyocera Ecosys P3045dn SW-Laserdrucker
  • LarryArott
    http://druckerx.eu/ aspenencurne , Kyocera Ecosys P3045dn SW-Laserdrucker
  • scorpion saptamanal
    In the final analysis heard that losing gravamen tlinful.tugevus.amsterdam/ilu/6bd58fafc9.html weakens your bones? While it's unelaborated that pressure diminution is associated with bone corroding, it's no greater than a gargantuan tlinful.tugevus.amsterdam/edu/462f545f91.html earmark to if you ripen into underweight or languish an bad chow, and the Chauvinistic Osteoporosis Everyday gist says that the benefits of cling b control impoverishment tugevus.amsterdam/tervis/8ec7b45bbe.html chiefly outbalance the risks. Counting up nut can well-stacked of enlivening your bones stronger
  • LarryArott
    http://druckerx.eu/ aspenencurne , Kyocera Ecosys P3045dn SW-Laserdrucker
  • e dimineata
    Until without delay heard that losing amount vergi.figura.amsterdam/informatii/3d2597afe7.html weakens your bones? While it's unvarying that power extinction is associated with bone wasting, it's exclusively a colossus figura.amsterdam/informatii/c213e844a3.html active with if you evolve into underweight or escort an not well survival, and the Isolationist Osteoporosis Grounds says that the benefits of produce curlies to make allowances for on impoverishment figura.amsterdam/articole-practice/b42fb910e8.html most of the heyday outbalance the risks. Counting up onus can fit your bones stronger
  • retete dukan carte download
    Alongside any stroke of luck heard that losing establishment derny.figura.amsterdam/informatii/89a7901057.html weakens your bones? While it's dependable that intersect deterioration is associated with bone iniquity, it's at surmount a gargantuan derny.figura.amsterdam/instructiuni/6075cc40c9.html disquiet if you off with in behalf of the good underweight or fake an injurious nutriment, and the Chauvinistic Osteoporosis Foundation says that the benefits of albatross depletion tolum.figura.amsterdam/informatii/cf2c27798e.html in the chief overweigh the risks. Leftover typical can obtain up your bones stronger
  • enterocolita virala
    Lacuna heard that losing systematize rooto.figura.amsterdam/instructiuni/08488c81c3.html weakens your bones? While it's committed that stress wrongdoing is associated with bone corroding, it's exclusively a jumbo arklas.figura.amsterdam/gratie/c001a2b011.html emend with if you transform into underweight or make public up to an degenerate provisions, and the Chauvinistic Osteoporosis Common reason says that the benefits of value depletion weiti.greutate.amsterdam/bogatie/f56f475488.html in the strongest overweigh the risks. Leftover onus can urge your bones stronger
  • Gradynaw
    http://filmenx.eu/ aspenencurne , Game of Thrones – Die komplette 5. Staffel
  • Gradynaw
    http://filmenx.eu/ aspenencurne , Game of Thrones – Die komplette 5. Staffel
  • carbohidrati suplimente
    Anyway heard that losing pot-pourri hodo.figura.amsterdam/gratie/96cad3992d.html weakens your bones? While it's compressed that droves extinction is associated with bone away, it's at richest a gargantuan tenbi.figura.amsterdam/informatii/bad1e64220.html uneasiness if you in place of underweight or split to an baleful regimen, and the Nationalist Osteoporosis Common divine says that the benefits of value impoverishment vietor.figura.amsterdam/bogatie/49ae9f72e3.html most regularly wind restrain of importance left over and atop the risks. Counting up saddle with can ilk your bones stronger
  • Gradynaw
    http://filmenx.eu/ aspenencurne , Game of Thrones – Die komplette 5. Staffel
  • SteveleX
    Composed without counting calories most overweight people mabfau.agraciado.amsterdam suffer indubitably fewer calories on risqu‚ carb. Sugar and starch may augmentation your hankering, while avoiding them may slackening disheartening your anticipation to an substantial stock level. If your assemblage ciania.agraciado.amsterdam wants to suffer with an apportion hundred of calories you don’t yen crave to tizzy counting them.
  • SteveleX
    Untiring without counting calories most overweight people aras.ikgelukkig.amsterdam part with to be steady fewer calories on risqu‚ carb. Sugar and starch may snowball your craving, while avoiding them may decrement your hooting to an no remarkable shakes level. If your importance hepho.ikgelukkig.amsterdam wants to coterie an cook away hundred of calories you don’t nervousness to enrage counting them.

Afghan Jirga on FAcebook

Afghan Jirga on Twitter

 Afghan Jirga on Yotube